Cieczka u suki: ile trwa, fazy cyklu i kiedy do weterynarza
Widoczna część cieczki (proestrus i estrus) trwa łącznie średnio około 18 dni, u poszczególnych suk od kilku dni do kilku tygodni, a suka ma cieczkę przeciętnie dwa razy w roku. Według Merck Veterinary Manual odstęp między kolejnymi cieczkami to średnio 7 miesięcy, ale u poszczególnych suk mieści się w granicach od 4 do 13 miesięcy. Samo krwawienie i gotowość do krycia to dwie fazy, które trwają średnio po około 9 dni każda.
Ile trwa cieczka u psa i z jakich faz się składa
Weterynarze mówią o cyklu rujowym, który ma cztery fazy: proestrus, estrus, diestrus i anestrus. Potocznie „cieczką” nazywamy czas, gdy widać objawy, czyli głównie dwie pierwsze fazy. Poniżej zakresy z dwóch źródeł. Różnią się nieco, bo każde opisuje trochę inne grupy psów, a przebieg bywa różny u poszczególnych suk i w kolejnych cyklach.
| Faza | Czas trwania według Merck Veterinary Manual | Czas trwania według AKC | Co widać |
|---|---|---|---|
| Proestrus (przedrujowa) | średnio ok. 9 dni, zakres od 2 dni do 3 tygodni | średnio 9 dni, zakres 3-21 dni | krwisty wypływ, powiększony i twardy srom |
| Estrus (ruja) | średnio ok. 9 dni, zakres od 3 dni do 3 tygodni | średnio 9 dni, zakres 3-21 dni | wypływ jaśniejszy, słomkowy lub różowawy i wodnisty; srom miękki i „pomarszczony”; suka dopuszcza samca |
| Diestrus | u suk niebędących w ciąży zwykle ok. 2 miesięcy | średnio 60 dni | wypływ zanika, srom stopniowo się zmniejsza |
| Anestrus (spoczynek) | zwykle 1-6 miesięcy | ok. 4-6 miesięcy | brak objawów |
Merck podaje, że owulacja następuje w estrusie, około 2-3 dni po szczycie hormonu luteinizującego, i że suki owulują także wtedy, gdy nie zostały pokryte. Jeśli suka zajdzie w ciążę, poziom progesteronu pozostaje wysoki, a ciąża trwa około 62-64 dni.
Ile razy w roku pies ma cieczkę
Merck: suki mają cykle zwykle dwa razy w roku, przy czym odstęp może wynosić od 4 do 13 miesięcy, a średnio jest to 7 miesięcy. Według AKC suki cyklują mniej więcej co 6 miesięcy, a wyjątkiem jest basenji, który ma cieczkę tylko raz w roku. Merck dodaje, że niektóre duże rasy, na przykład dogi niemieckie, mogą normalnie cyklować co 9-12 miesięcy.
Jeśli odstępy u Twojej suki wypadają poza tymi zakresami, nie traktuj tego jako diagnozy, tylko jako powód do rozmowy z lekarzem weterynarii.
Kiedy pojawia się pierwsza cieczka
AKC podaje, że u ras miniaturowych pierwsza cieczka może wystąpić już w wieku 4 lub 5 miesięcy, a u dużych chartów i dogów niemieckich czasem dopiero około 2 roku życia. W pierwszych cyklach zdarzają się według AKC „split heats”, czyli rozdzielone cieczki: ruja zostaje przerwana i zwykle wraca po kilku tygodniach. U małych psów trafiają się też cieczki ciche, bez widocznego obrzęku sromu i wypływu.
Objawy cieczki
- powiększony srom i wypływ z dróg rodnych (w proestrusie krwisty, w estrusie bywa jaśniejszy i bardziej wodnisty) - to według AKC najczęstsze objawy, razem z zainteresowaniem samców
- zmiany zachowania: AKC opisuje, że jedne suki stają się płochliwe, inne nadmiernie przymilne, a część bywa agresywna wobec innych psów
- odchylanie ogona na bok (tail flagging) w obecności samca, co według AKC oznacza gotowość do krycia
Higiena i opieka w czasie cieczki
AKC wskazuje, że pomagają stały rozkład dnia, spokój i uszanowanie tego, że suka chce się wycofać, bo wahania hormonów mogą wywoływać niepokój. Psie pieluszki chronią podłogę i meble, ale według AKC nie wolno traktować ich jako zabezpieczenia przed ciążą. Merck zaleca, by w razie planów hodowlanych powiadomić lekarza weterynarii, gdy tylko zauważysz objawy cieczki.
Ciąża urojona po cieczce
Merck opisuje ciążę urojoną (pseudociążę) jako zespół, w którym pojawiają się objawy podobne do ciąży: niepokój, spadek apetytu, mniejsza aktywność, wylizywanie brzucha, agresja i zachowania macierzyńskie, a z objawów fizycznych przyrost masy, powiększenie gruczołów mlekowych i wydzielanie mleka. Pojawia się pod koniec diestrusu, gdy poziom progesteronu gwałtownie spada. Większość objawów według Merck mija bez leczenia. Nie wyciska się mleka z gruczołów, bo to pobudza dalszą laktację. Jeśli objawy są nasilone albo długo się utrzymują, o ewentualnym leku decyduje lekarz weterynarii.
Sterylizacja jako osobny temat
Merck wskazuje, że cieczce zapobiega zwykle sterylizacja, a ciążę można w pełni wykluczyć właśnie przez sterylizację. AKC zwraca uwagę, że zabieg zwykle wykonuje się po osiągnięciu dojrzałości płciowej, a wczesna sterylizacja niesie ryzyka ortopedyczne i nowotworowe zależne od rasy, które lekarz musi zważyć z korzyściami. Merck zaznacza też, że zabieg w fazie lutealnej może wywołać ciążę urojoną, a sterylizację u suk niehodowlanych najlepiej planować w anestrusie. Termin i sposób zabiegu ustala się indywidualnie z lekarzem.
Ten poradnik ma charakter informacyjny, a diagnozę i leczenie ustala lekarz weterynarii.
Źródła
- Management of Reproduction in Dogs - Merck Veterinary Manual (wersja dla właścicieli)
- How Long Are Dogs in Heat? - American Kennel Club
- Pseudopregnancy in Small Animals - Merck Veterinary Manual (wersja profesjonalna)
- Cystic Endometrial Hyperplasia–Pyometra Complex in Small Animals - Merck Veterinary Manual (wersja profesjonalna)
- Pyometra - Cornell University College of Veterinary Medicine