Czy pies może jeść ryż?
Tak, w małej ilości. Ryż ugotowany w wodzie, bez przypraw i dodatków, jest dla psa bezpieczny (AKC, PetMD); PetMD dopuszcza zarówno biały, jak i brązowy. Według PetMD ryż ma być okazjonalnym dodatkiem, a nie zamiennikiem pełnowartościowej karmy.
Biały czy brązowy
PetMD pisze, że większość lekarzy poleca biały ryż, zwłaszcza przy kłopotach z brzuchem, ale zwykły brązowy też jest dozwolony. AKC wyjaśnia, że brązowy ryż jest mniej przetworzony, więc może być trudniejszy do strawienia, a biały ma wyższy indeks glikemiczny, czyli mocniej podnosi poziom cukru we krwi (AKC, PetMD). PetMD dodaje, że jaśmin i basmati to odmiany białego ryżu długoziarnistego i też są w porządku.
Jak przygotować ryż
AKC radzi gotować ryż w wodzie i nie dodawać przypraw, bo mogą podrażnić żołądek, a nawet zaszkodzić toksycznie. PetMD zaleca ugotować go bez dodatków, ostudzić i podać niewielką porcję; można dołożyć trochę gotowanego kurczaka lub indyka, bez kości i skóry. AKC każe każdy nowy produkt wprowadzać po konsultacji z lekarzem i zaczynać od małych ilości.
Oba źródła opisują wyłącznie ryż gotowany. Wniosek własny: surowego ryżu nie podawaj, bo nie ma na jego temat źródłowych wskazówek.
Ile ryżu można dać
AKC pisze, że dodatek ryżu do posiłków jest w porządku, dopóki pies utrzymuje prawidłową wagę, a nadmiar węglowodanów prowadzi do tycia, bo karma komercyjna już je zawiera. Przysmaki i przekąski nie powinny przekraczać 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego (AKC) lub 10% diety (PetMD). Konkretne porcje podaje PetMD:
| Wielkość psa (wg PetMD) | Masa (własne przeliczenie z funtów) | Porcja ryżu, 2-3 razy w tygodniu (wg PetMD) |
|---|---|---|
| Bardzo mały (2-10 funtów) | ok. 0,9-4,5 kg | 1-2 łyżki stołowe |
| Mały (11-20 funtów) | ok. 5,0-9,1 kg | 2-3 łyżki stołowe |
| Średni (21-50 funtów) | ok. 9,5-22,7 kg | 1/4 szklanki |
| Duży (51-90 funtów) | ok. 23,1-40,8 kg | 1/2 szklanki |
| Bardzo duży (od 91 funtów) | od ok. 41,3 kg | 2/3 szklanki |
Kolumna z masą to nasze przeliczenie podanych przez PetMD przedziałów z funtów na kilogramy (1 funt = 0,45359 kg). PetMD nie podaje, czy porcja dotyczy ryżu suchego czy ugotowanego, nie obejmuje psów między przedziałami (np. 10,5 funta), a miary są amerykańskie. Tabela dotyczy ryżu bez dodatków; przy cukrzycy i otyłości patrz niżej.
Ryż z dodatkami
PetMD odradza ryż doprawiony, bo czosnek, cebula i nadmiar soli mogą psom szkodzić. ASPCA wyjaśnia, że cebula, czosnek i szczypiorek mogą podrażniać przewód pokarmowy i uszkadzać czerwone krwinki, co może prowadzić do niedokrwistości; psy są zagrożone w zależności od ilości. Według Merck Veterinary Manual psy chorowały po zjedzeniu surowej, gotowanej, suszonej i granulowanej cebuli oraz czosnku. Przy nadmiarze soli ASPCA wymienia m.in. wymioty, biegunkę, apatię, drżenia i drgawki.
Ryżu smażonego, risotto ani sushi źródła nie omawiają dla psów (PetMD wymienia smażony ryż tylko jako przykład dania ludzkiego). ASPCA zaznacza, że mleko i nabiał mogą u psów powodować biegunkę lub inne zaburzenia trawienia, bo zwierzęta mają mało laktazy. Wniosek własny: takie dania oceniaj po składzie. To, że cebula, czosnek i dużo soli odpadają, wynika już ze źródeł wyżej.
Cukrzyca i nadwaga
Przy cukrzycy lub otyłości PetMD radzi najpierw zapytać lekarza, czy podawać jakikolwiek ryż. AKC pisze, że pies z cukrzycą może dostać odrobinę białego ryżu, jeśli to potrzebne, ale nie na stałe.
Ryż przy biegunce i niestrawności
PetMD zaznacza, że lekarze często zalecają dietę lekkostrawną, zwykle z białym ryżem, gdy pies ma problemy żołądkowo-jelitowe, a skrobia pomaga zagęścić stolec. AKC cytuje lekarza weterynarii, który używa ryżu jako źródła węglowodanów w diecie lekkostrawnej po rozstroju żołądka, i podkreśla, że brązowego ryżu nie zaleca się przy takich kłopotach. PetMD podaje, że przy utrzymujących się problemach trawiennych stosuje się proporcję 2 części ryżu do 1 części białka (gotowany kurczak lub indyk). Nasz wniosek: utrzymujące się objawy to powód do wizyty u lekarza, a nie do samodzielnego leczenia dietą.
To nie jest leczenie przyczyny. Przy zapaleniu jelita grubego Merck pisze, że leczenie zależy od przyczyny, a dietę ustala lekarz. Przy parwowirozie Merck każe stosować się do zaleceń lekarza co do diety; gdy wymioty ustaną na 12-24 godziny, można powoli wprowadzać często i po trochu dietę lekkostrawną (np. twaróg z ryżem albo dietę weterynaryjną), a gdy objawy wracają po jedzeniu, trzeba skontaktować się z lekarzem. Ryż pojawia się też w diecie hipoalergicznej lub eliminacyjnej (np. jagnięcina z ryżem), którą Merck opisuje w części o nieswoistym zapaleniu jelit; dobiera ją lekarz, a ma być jedynym pokarmem zwykle przez 4-6 tygodni, bez żadnych przysmaków bez jego zgody.
Źródła
- Can Dogs Eat Rice? - American Kennel Club
- Can Dogs Eat Rice? (recenzja: lek. wet. Brittany Kleszynski) - PetMD
- Can Dogs Eat Peaches? (reguła 10% kalorii na przysmaki) - American Kennel Club
- Disorders of the Stomach and Intestines in Dogs - Merck Veterinary Manual
- Garlic and Onion (Allium spp) Toxicosis in Animals - Merck Veterinary Manual
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets - ASPCA