Czy pies może jeść ziemniaki?
Tak, ale tylko ugotowany lub upieczony i bez dodatków, w małej ilości. Według American Kennel Club (AKC) i PetMD zwykły, miękki ziemniak jest dla psa w porządku, a surowy, zielony albo smażony już nie.
Jaki ziemniak jest w porządku
AKC pisze, że gotowane lub pieczone ziemniaki mogą dać psu pewne korzyści, na przykład wsparcie odporności, ale zbyt duże porcje mogą prowadzić do problemów, na przykład otyłości. Weterynarka cytowana przez AKC, dr Patricia Kennedy, mówi, że gotowane ziemniaki są w porządku, byle bez dużej ilości masła, które może wywołać zapalenie trzustki, oraz bez przypraw. Dodaje, że ziemniak musi być ugotowany tak, by dał się rozgnieść, żeby pies nie zadławił się kawałkiem surowego lub niedogotowanego.
PetMD radzi umyć i obrać bulwę (odrobina skórki nie szkodzi, ale nie powinno jej być dużo), usunąć zielone i kiełkujące fragmenty, ugotować lub upiec i podać bez czosnku, cebuli, masła i soli.
Ile ziemniaka
Źródła nie podają gramatury ani porcji zależnych od wielkości psa, więc nie ma tu tabeli z ilościami. Według PetMD wszystkie przysmaki razem nie powinny przekraczać 10% dziennej diety psa, a resztę kalorii ma dawać kompletna, zbilansowana karma. AKC (w artykule o brzoskwiniach) podaje tę samą granicę: przysmaki najwyżej 10% dziennego spożycia kalorii. Ziemniak jest więc dodatkiem, nie posiłkiem. PetMD zaleca, by przy pierwszym podaniu zacząć od niewielkiej ilości i obserwować psa. Według dr Kennedy ziemniaki podawane z umiarem nie prowadzą do otyłości ani cukrzycy.
Co z ziemniakiem w różnych postaciach
| Postać ziemniaka | Werdykt | Dlaczego |
|---|---|---|
| Ugotowany lub upieczony, bez dodatków | Tak, w małej ilości | AKC i PetMD: zwykły, miękki ziemniak jest w porządku; ma być ugotowany na tyle, by dało się go rozgnieść (AKC) |
| Rozgnieciony z masłem, solą, mlekiem lub przyprawami | Nie | AKC: puree tylko zwykłe, bez masła, mleka, soli i przypraw; masło może wywołać zapalenie trzustki (dr Kennedy w AKC) |
| Surowy | Nie | AKC: surowy jest niebezpieczny i potencjalnie toksyczny; PetMD: surowy jest trudny do strawienia, jego duże ilości mogą dać gazy, wzdęcia, wymioty lub biegunkę, a duże kawałki surowego lub niedogotowanego ziemniaka grożą zadławieniem albo niedrożnością przewodu pokarmowego |
| Zielony, z zielonymi plamami lub kiełkami | Nie | AKC: zielone plamy oznaczają więcej solaniny, naturalnej toksyny z rodziny psiankowatych, i takich ziemniaków należy unikać; PetMD: solanina jest w zielonych częściach i kiełkach |
| Frytki i inne smażone | Nie | PetMD: smażone odpadają przez olej; frytki i mocno przyprawione dania mogą zaszkodzić |
| Skórka | Tylko trochę, ugotowana i niezielona | AKC: skórki są w porządku, jeśli nie są zielone; PetMD: nadmiar skórki jest trudny do strawienia |
Chipsów żadne z tych źródeł nie opisuje osobno. Wniosek własny, a nie stwierdzenie źródeł: skoro chipsy są zwykle smażone i solone, stosujemy dla nich tę samą ocenę co dla frytek. Placki ziemniaczane to osobne danie i omawiamy je oddzielnie.
Zielone ziemniaki, kiełki i solanina
AKC wyjaśnia, że pod wpływem światła niektóre odmiany zielenieją, co oznacza więcej solaniny, naturalnej toksyny występującej w roślinach psiankowatych. PetMD wskazuje, że solanina jest w zielonych częściach i kiełkach. Według PetMD powoduje wymioty, biegunkę i ospałość, a w dużych ilościach może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, śpiączki i śmierci. Źródła nie podają, ile solaniny jest groźne dla psa, więc bezpiecznie jest nie dawać zielonych ani kiełkujących części wcale. Merck Veterinary Manual w zestawieniu roślin trujących dla zwierząt ma wpis o rodzaju Solanum (wśród nazw zwyczajnych jest tam m.in. ziemniak) i jako trujące części podaje liście, pędy i niedojrzałe jagody. Bulw ten wpis nie wymienia, więc nie rozstrzyga o ugotowanym ziemniaku z talerza; w tej sprawie rozstrzygają AKC i PetMD.
Sól, masło i smażenie
Puree to zwykle ziemniak plus tłuszcz i sól, a AKC wprost wyklucza masło, mleko, sól i przyprawy. Merck pisze, że za częsty czynnik ryzyka zapalenia trzustki u psów uważa się zjadanie śmieci, dużej ilości resztek ze stołu lub innego nieodpowiedniego jedzenia, choć w większości przypadków nie udaje się wskazać konkretnej przyczyny. Ziemniaków ani smażenia Merck w tym miejscu nie wymienia. Według Merck nadmiar soli powoduje u psów wymioty w ciągu kilku godzin, a w cięższych przypadkach osłabienie, biegunkę, drżenia mięśni i drgawki. Merck dodaje ogólnie, dla zwierząt, nie tylko psów, że zatrucie solą jest mało prawdopodobne, gdy sprawne są mechanizmy regulacji sodu i zwierzę ma dostęp do świeżej wody. To nie zmienia zalecenia AKC i PetMD, by soli w ziemniaku psu nie dawać.
Pies z cukrzycą, nadwagą lub szczeniak
PetMD zaznacza, że ziemniaków zwykle nie zaleca się psom z cukrzycą, chyba że lekarz weterynarii wyraźnie na to pozwoli, bo to produkt bogaty w węglowodany, które mogą podnieść poziom cukru we krwi. Szczenięta mogą dostać odrobinę zwykłego, ugotowanego ziemniaka jako okazjonalny przysmak, ale nie zamiast pełnowartościowej karmy szczenięcej. Słodkie ziemniaki AKC uznaje za dobrą opcję, gdy są miękkie i dobrze ugotowane.
Źródła
- Can Dogs Eat Potatoes? - American Kennel Club
- Can Dogs Eat Peaches? - American Kennel Club
- Can Dogs Eat Potatoes? Benefits, Risks, and Feeding Tips - PetMD, recenzja lek. wet. Jennifer Coates
- Plants Poisonous to Animals - Merck Veterinary Manual
- Pancreatitis and Other Disorders of the Pancreas in Dogs - Merck Veterinary Manual
- Salt Toxicosis in Animals - Merck Veterinary Manual