Czy pies może jeść szczypiorek?

Opublikowano Aktualizacja 3 min czytania
Dłonie zsypujące nożem posiekany szczypiorek z deski do szklanego słoika

Nie. Szczypiorek należy do rodzaju Allium, tak jak cebula, czosnek i por, a ASPCA wpisuje go na listę roślin toksycznych dla psów. Zawarty w nim N-propylodisiarczek uszkadza czerwone krwinki i może doprowadzić do niedokrwistości hemolitycznej. Objawy często pojawiają się dopiero po kilku dniach, więc pies, który wygląda dobrze, nie jest jeszcze poza ryzykiem.

Co szczypiorek robi z krwinkami psa

Według Merck Veterinary Manual do Allium należą czosnek, cebula, szczypiorek i por, choć zatrucia najczęściej wiąże się z czosnkiem i cebulą. Związki utleniające uwalniają się przy rozdrabnianiu, gotowaniu i żuciu rośliny oraz pod wpływem bakterii jelitowych. Po wchłonięciu uszkadzają krwinki czerwone, powodują powstawanie ciałek Heinza i methemoglobinemię, która według Merck zaczyna się w ciągu 24 godzin i osiąga szczyt po około 72 godzinach. Hemoliza zwykle występuje 3-5 dni po zjedzeniu.

AKC zaznacza, że u cebuli toksyczne są wszystkie części rośliny, zarówno surowe, jak i gotowane czy smażone, i zalicza szczypiorek do tej samej rodziny Allium; cebula i czosnek w proszku są według AKC jeszcze silniejsze niż świeża cebula. Merck podaje, że zatrucia u psów i kotów najczęściej wiążą się właśnie ze skoncentrowanymi postaciami, takimi jak suszone płatki, proszki i mieszanki do zup. Źródła nie podają osobnych danych dla suszonego szczypiorku, ale skoro suszone płatki i proszki Allium są najczęstszą postacią zatruć, nie ma podstaw uznawać go za bezpieczniejszy od świeżego. Pet Poison Helpline dodaje, że wrażliwsze od innych są koty oraz japońskie rasy psów, na przykład akita i shiba inu.

Ile to za dużo

Żadne z cytowanych źródeł nie podaje progu toksyczności dla samego szczypiorku ani dawki uznanej za bezpieczną, więc nie ma podstaw, by taką wyznaczać, a brak progu nie oznacza, że mała ilość jest bezpieczna. Dostępne liczby dotyczą cebuli: Merck opisuje objawy u psów po zjedzeniu 15-30 g surowej cebuli na kilogram masy ciała, a AKC pisze, że działanie toksyczne może wywołać już 100 g cebuli na 20 kg masy psa. Są to dane o innej roślinie i służą wyłącznie jako ilustracja skali problemu. Merck zastrzega ponadto, że czosnek jest 3-5 razy bardziej toksyczny niż cebula.

Objawy zatrucia i ich opóźnienie

Merck podaje, że objawy kliniczne zwykle nie są widoczne, dopóki nie dojdzie do znacznej hemolizy, czyli zazwyczaj kilka dni po zjedzeniu. ASPCA przy szczypiorku wymienia wymioty, rozpad krwinek czerwonych, krew w moczu, osłabienie, przyspieszone tętno i dyszenie. AKC wskazuje przy anemii letarg, osłabienie, spadek apetytu, blade dziąsła, omdlenia i czerwonawy mocz, a obok nich wymioty, szybsze tętno i dyszenie. Merck dodaje żółtaczkę, przyspieszony oddech, nietolerancję wysiłku i zapaść.

Szczypiorek w potrawach

AKC ostrzega, że potrawy gotowane z cebulą są niebezpieczne nawet po wyjęciu kawałków cebuli. Twarożek, sałatka czy zupa ze szczypiorkiem zwykle zawierają też cebulę lub czosnek, więc resztki ze stołu odpadają. Inne warzywa, które wolno psu podawać, opisujemy w przeglądzie warzyw dla psa.

Ten poradnik ma charakter informacyjny, a diagnozę i leczenie zawsze ustala lekarz weterynarii.

Źródła