Czy pies może zarazić się od człowieka grypą jelitową?

Opublikowano Aktualizacja 6 min czytania
Trójkolorowy terier w czerwonych szelkach patrzący w bok, rozmyte tło

Zwykle nie. „Grypa jelitowa” to potoczna nazwa ostrego nieżytu żołądka i jelit, a wirusy, które ją u ludzi wywołują, są przystosowane do naszego gatunku. Wyjątki istnieją: ludzki norowirus znaleziono w kale psów, a bakterie i pierwotniaki z jelit mogą krążyć między domownikami a psem. To one, a nie sama „jelitówka”, są powodem do zachowania higieny.

Norowirus: co wiadomo z badań

Fińscy badacze (Summa i współpracownicy, 2012) przebadali kał 92 psów z domów, w których ktoś miał biegunkę lub wymioty. Ludzki norowirus wykryli u czterech z nich; wszystkie cztery psy żyły w domach z małymi dziećmi, a dwa miały łagodne objawy. Autorzy napisali, że wirus może przetrwać w przewodzie pokarmowym psa, ale nie rozstrzygnęli, czy się w nim namnaża.

W badaniu z Wielkiej Brytanii (2015) ludzkiego norowirusa nie wykryto w kale 248 psów. Przeciwciała przeciw niemu miało jednak 43 z 325 przebadanych psów, co według autorów świadczy o wcześniejszym kontakcie z wirusem. W pracowni wirusopodobne cząstki ludzkiego norowirusa wiązały się z tkanką jelita psa, ale wnikanie i namnażanie w komórkach nie zostały wykazane. Wniosek z obu prac jest ostrożny: kontakt psa z ludzkim norowirusem jest możliwy, a autorzy pracy brytyjskiej uznali odpowiedź immunologiczną psów za wskazówkę zakażenia, choć wnikanie wirusa do komórek i jego namnażanie nie zostały wykazane. Znaczenie tych wyników dla zdrowia psów i dla ryzyka przeniesienia wirusa na ludzi wymaga dalszych badań.

Bakterie i pierwotniaki, które mogą krążyć w domu

Z punktu widzenia opiekuna ważniejsze są patogeny jelitowe przenoszone drogą pokarmową i przez kontakt z kałem.

  • Salmonella. Według Merck Veterinary Manual wiele psów to bezobjawowi nosiciele, a wydalanie bakterii przez psy i koty wiązano z chorobą u domowników. Objawy zwykle dotyczą szczeniąt i psów osłabionych innymi chorobami. Podręcznik łączy też wydalanie salmonelli z karmieniem surowym mięsem oraz z niektórymi przysmakami, np. suszonymi uszami wieprzowymi.
  • Campylobacter. Merck Veterinary Manual opisuje u psów biegunkę (czasem z krwią lub śluzem), gorączkę, apatię i sporadyczne wymioty; choroba częściej dotyka szczenięta, a zakażenia bywają bezobjawowe. Pies i człowiek zakażają się podobnie: surowym lub niedogotowanym drobiem, niepasteryzowanym mlekiem, a także kontaktem z kałem.
  • Giardia. Według Merck Veterinary Manual pierwotniak ten zakaża też ludzi, ale przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka zdarza się raczej rzadko, bo poszczególne zespoły (assemblages) w dużej mierze wybierają własnych żywicieli: psy zakażają głównie zespoły C i D, ale zespoły A i B mają szeroki zakres żywicieli i mogą zakażać zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Zakażenie może przebiegać bez objawów albo z przewlekłą biegunką, zwłaszcza u szczeniąt.

Skąd biegunka u psa, gdy ktoś w domu choruje

Zbieżność w czasie nie dowodzi zarażenia od człowieka. Biegunka psa może mieć własną przyczynę, na przykład wymienione wyżej bakterie i pierwotniaki. Merck Veterinary Manual zaznacza, że lambliozę trzeba odróżniać od innych przyczyn zaburzeń trawienia i wchłaniania, więc o przyczynie rozstrzyga badanie kału u lekarza weterynarii, a nie dopasowanie do tego, kto w domu choruje.

Higiena, gdy w domu jest infekcja jelitowa

Sensem tych zasad jest ograniczenie przenoszenia drogą fekalno-oralną. Wspólne są dla ludzi i dla psów.

  • myj ręce po sprzątaniu po psie i po kontakcie z jego kałem (Merck Veterinary Manual wymienia higienę rąk jako podstawę zapobiegania kampylobakteriozie);
  • zbieraj odchody jak najszybciej, co najmniej raz dziennie; przy lambliozie Merck zaleca też pranie i suszenie posłań oraz mycie misek, bo cysty giardii przeżywają w wilgotnym, chłodnym otoczeniu tygodnie, a nawet miesiące;
  • nie karm psa surowym mięsem ani surowymi jajami, a w domu z małymi dziećmi, seniorami lub osobami o osłabionej odporności tym bardziej - Merck wiąże surowe diety z wydalaniem salmonelli, a w profilaktyce kampylobakteriozy zaleca niekarmienie zwierząt dietami opartymi na surowym mięsie;
  • nie dziel z chorym domownikiem jedzenia i nie pozwalaj psu lizać jego twarzy ani rąk, dopóki trwają wymioty i biegunka.

Źródła