Dlaczego pies chrapie?

Opublikowano Aktualizacja 7 min czytania

Pies chrapie, gdy przepływ powietrza przez nos lub gardło zostaje na chwilę zwężony, a drgające tkanki miękkie wydają charakterystyczny dźwięk podczas snu. U wielu psów jest to zjawisko zupełnie normalne, zwłaszcza u ras o skróconej, płaskiej czapie. Problem pojawia się wtedy, gdy chrapanie jest nowe, głośne, nasila się z czasem albo towarzyszą mu trudności w oddychaniu - to sygnały, których nie warto lekceważyć.

Poniżej wyjaśniamy, dlaczego pies chrapie, kiedy jest to naturalne, a w jakich sytuacjach chrapanie może wskazywać na problem zdrowotny wymagający oceny weterynaryjnej.

Dlaczego pies chrapie? Mechanizm w skrócie

Chrapanie powstaje w ten sam sposób co u ludzi. Podczas głębokiego snu mięśnie gardła i podniebienia się rozluźniają, a droga oddechowa nieco się zwęża. Jeśli powietrze napotyka opór - na przykład przez wąskie nozdrza, wydłużone podniebienie miękkie, obrzęk błony śluzowej czy nadmiar tkanki tłuszczowej - zaczyna przepływać turbulentnie i wprawia miękkie tkanki w drgania. Efektem jest słyszalny dźwięk. Im większy opór, tym głośniejsze i bardziej uporczywe chrapanie.

Budowa rasy: chrapanie u psów płaskopyskich

Jedną z częstszych przyczyn jest anatomia, ale u ras płaskopyskich nie zawsze jest to przyczyna niegroźna. Rasy brachycefaliczne, czyli krótkoczaszkowe, mają skróconą kość nosową przy zachowanej ilości tkanek miękkich. W praktyce oznacza to, że więcej tkanki musi zmieścić się w krótszej przestrzeni, co naturalnie zwęża drogi oddechowe. Do ras szczególnie skłonnych do chrapania należą między innymi:

  • mops
  • buldog angielski i buldog francuski
  • boston terrier
  • bokser
  • pekińczyk i shih tzu
  • cavalier king charles spaniel

U tych psów chrapanie, sapanie i głośny oddech są częste, ale nie należy z góry uznawać ich za zwykłą cechę rasy: u ras płaskopyskich mogą być objawem zespołu oddechowego psów brachycefalicznych (BOAS). W jednej z ankiet około 75% respondentów uważało takie odgłosy za normalne dla tych ras, co opóźnia rozpoznanie. To zestaw zmian anatomicznych - zwężonych nozdrzy, wydłużonego podniebienia miękkiego czy zapadającej się krtani - który utrudnia oddychanie. Nasilenie BOAS bywa różne u każdego psa i w cięższych postaciach wymaga leczenia, niekiedy chirurgicznego. Dlatego u pupila z płaskim pyskiem warto obserwować, czy chrapanie i głośne oddychanie nie pojawiają się także na jawie.

Otyłość i nadwaga

Nadmierna masa ciała może nasilać chrapanie, a przy tym jest czynnikiem odwracalnym. Tkanka tłuszczowa odkłada się również w okolicy szyi i wokół dróg oddechowych, dodatkowo je zwężając. U psów z nadwagą chrapanie często się nasila, a u ras brachycefalicznych otyłość wyraźnie pogarsza objawy problemów z oddychaniem. Utrzymanie prawidłowej kondycji poprzez odpowiednią dietę i ruch bywa najprostszym sposobem, by zmniejszyć chrapanie - plan redukcji masy ciała najlepiej ustalić z weterynarzem.

Alergie i infekcje dróg oddechowych

Alergie - na pyłki, roztocza, kurz czy składniki środowiska domowego - mogą powodować obrzęk i stan zapalny błon śluzowych nosa i gardła. Spuchnięte tkanki zwężają światło dróg oddechowych, co może prowadzić do chrapania, czasem sezonowego. Alergiczne zapalenie nosa jest jednak u psów rozpoznawane rzadko, więc przy utrzymującym się chrapaniu nie zakładaj z góry alergii - przyczynę ustala weterynarz.

Podobny efekt daje przeziębienie i infekcje układu oddechowego, w tym ostre zapalenie nosa. Katar, wydzielina z nosa i kichanie zatykają drogi oddechowe i sprawiają, że pies nagle zaczyna chrapać. Chrapanie o podłożu infekcyjnym zwykle ustępuje po wyleczeniu choroby - jeśli jednak utrzymuje się dłużej lub towarzyszy mu gorączka, apatia czy ropna wydzielina, potrzebna jest konsultacja weterynaryjna.

Polipy, ciała obce i inne przeszkody

Wszystko, co fizycznie zawęża drogę oddechową, może wywołać chrapanie. Bywają to polipy nosowe, rozrosty tkanek, ropnie zębów sięgające jam nosowych, a czasem ciało obce, na przykład źdźbło trawy wciągnięte podczas węszenia. Takie przyczyny dają zwykle chrapanie nagłe, jednostronne lub połączone z kichaniem, krwistą wydzieliną albo drapaniem pyska. To sytuacje, które wymagają badania weterynaryjnego, często z użyciem endoskopii lub badań obrazowych, aby ustalić i usunąć przyczynę.

Wiek i pozycja podczas snu

Wraz z wiekiem psy tracą napięcie mięśni gardła, przez co drogi oddechowe łatwiej się zapadają w czasie głębokiego snu - u starszych zwierząt chrapanie pojawia się więc częściej. Znaczenie ma też ułożenie: pies śpiący na plecach, z odchyloną głową, chrapie łatwiej, bo język i tkanki miękkie opadają ku tylnej ścianie gardła. Jeśli chrapanie pojawia się tylko w tej pozycji i znika po zmianie ułożenia, zwykle nie ma powodu do niepokoju. Nowe, głośne oddychanie u starszego psa warto jednak zbadać: u starszych, dużych psów bywa objawem porażenia krtani (towarzyszą mu m.in. suchy kaszel i zmiana głosu).

Jak weterynarz ustala przyczynę chrapania

Jeśli chrapanie budzi niepokój, lekarz weterynarii zaczyna od wywiadu i badania klinicznego. Ważne będzie to, kiedy chrapanie się zaczęło, czy narasta, w jakich pozycjach i porach się nasila oraz czy towarzyszą mu inne objawy. Warto przyjść na wizytę przygotowanym - pomocne bywa krótkie nagranie oddechu psa podczas snu i w czasie wysiłku, bo w gabinecie zwierzę często oddycha inaczej niż w domu.

W zależności od podejrzeń weterynarz może osłuchać drogi oddechowe, ocenić budowę nozdrzy i podniebienia, a w razie potrzeby zlecić badania dodatkowe: krwi, obrazowe (RTG lub tomografię), a przy podejrzeniu polipów czy ciała obcego - badanie endoskopowe jam nosowych i gardła. U ras brachycefalicznych stosuje się też testy oceniające tolerancję wysiłku, które pomagają określić stopień nasilenia BOAS. Dopiero ustalenie przyczyny pozwala dobrać właściwe postępowanie - od zmiany diety, przez leczenie alergii czy infekcji, po zabieg korygujący drogi oddechowe.

Jak pomóc chrapiącemu psu

Zanim sięgniesz po domowe sposoby, warto ustalić przyczynę. W wielu przypadkach pomocne bywają proste działania: utrzymanie prawidłowej masy ciała, zadbanie o czyste, wolne od kurzu i dymu powietrze w domu, nawilżanie powietrza w sezonie grzewczym oraz zapewnienie psu wygodnego posłania, na którym może ułożyć się z lekko uniesioną głową. Jeśli podejrzewasz alergię lub infekcję, nie podawaj psu leków ani dawek „ludzkich” preparatów na własną rękę - mogą być dla niego szkodliwe. Wszelkie ilości i sposób leczenia to decyzja weterynarza po zbadaniu zwierzęcia.

Podsumowując, w większości przypadków odpowiedź na pytanie, dlaczego pies chrapie, jest niegroźna - to najczęściej budowa rasy, pozycja snu lub kilka nadprogramowych kilogramów. Kluczowa jest jednak obserwacja: chrapanie nowe, narastające lub połączone z problemami z oddychaniem zawsze zasługuje na ocenę weterynaryjną, bo bywa pierwszym objawem poważniejszego problemu zdrowotnego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy chrapanie u psa jest normalne?

Łagodne, ciche chrapanie podczas snu bywa normą. U ras płaskopyskich chrapanie bywa jednak objawem BOAS, więc warto omówić je z weterynarzem. Czujność powinno wzbudzić chrapanie nowe, nasilające się lub połączone z trudnościami w oddychaniu.

Które rasy psów chrapią najczęściej?

Najczęściej chrapią rasy brachycefaliczne, czyli krótkoczaszkowe: mops, buldog angielski i francuski, boston terrier, bokser, pekińczyk czy shih tzu, ze względu na skróconą budowę czaszki i wąskie drogi oddechowe.

Czy otyłość powoduje chrapanie u psa?

Tak. Tkanka tłuszczowa odkłada się także wokół szyi i dróg oddechowych, zwężając je, przez co pies z nadwagą chrapie częściej. Redukcja masy ciała pod okiem weterynarza często zmniejsza chrapanie.

Kiedy chrapanie psa wymaga wizyty u weterynarza?

Gdy pojawia się nagle lub się nasila, gdy pies głośno oddycha także na jawie, ma trudności w oddychaniu przy wysiłku lub upale, wydzielinę z nosa, kaszel, krew albo spadek energii.

Czy mogę sam leczyć chrapanie psa domowymi sposobami?

Pomóc mogą prawidłowa masa ciała, czyste i nawilżone powietrze oraz wygodne posłanie. Nie podawaj jednak psu leków na własną rękę - dawki i leczenie ustala weterynarz po zbadaniu zwierzęcia.

Źródła