Dlaczego pies gryzie ogon do krwi? Przyczyny

Opublikowano Aktualizacja 5 min czytania

Pies, który rozgryza ogon do krwi, najpierw wymaga zbadania, a dopiero potem „oduczania”. Gryzienie i lizanie ogona ma przyczyny fizyczne (świąd, ból, choroba okolicy odbytu) albo behawioralne (stres, brak ujścia dla normalnych zachowań), a Merck Veterinary Manual podkreśla, że zachowania w rodzaju samookaleczania ogona rozpoznaje się dopiero po wykluczeniu przyczyn medycznych. Dopóki rana jest otwarta, pies będzie ją dalej drażnił, więc potrzebna jest wizyta w lecznicy.

Przyczyny medyczne

Alergia na ślinę pcheł. Merck opisuje alergiczne zapalenie skóry po ukąszeniach pcheł jako nadwrażliwość na antygeny ze śliny pcheł. U psów objawia się świądem i zmianami skórnymi na dolnej części grzbietu, u nasady ogona oraz na tylnej stronie ud. Typowe zmiany to wyłysienia po wygryzaniu, lizaniu i drapaniu oraz zmiany grudkowo-strupowe. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie (brak lub niewłaściwa ochrona przeciwpchelna), objawach i obecności pcheł albo ich odchodów. Leczenie polega na usunięciu pcheł u chorego psa, u pozostałych zwierząt w domu i w otoczeniu. Leki przeciwzapalne i przeciwświądowe, według Merck, nigdy nie zastępują kontroli pcheł.

Choroby gruczołów okołoodbytowych. Merck wymienia zaczopowanie, zapalenie, ropień i nowotwór tych gruczołów. Objawy wynikają z bólu i dyskomfortu: pies „jeździ” pupą po podłożu (scooting), liże i gryzie okolicę odbytu, a wypróżnianie bywa bolesne. Zaczopowane gruczoły opróżnia lekarz, w razie zakażenia stosuje się leki przeciwbakteryjne lub przeciwzapalne, a w ciężkich przypadkach chirurgię. Merck zaznacza też, że guz podejrzewa się przy gruczole twardym, powiększonym i niemożliwym do opróżnienia. To kolejny powód, by nie wyciskać gruczołów samodzielnie.

Tasiemiec. AKC pisze, że pies zaraża się tasiemcem, połykając pchłę z jego jajami. Człony pasożyta, wielkości ziarna ryżu, można czasem zobaczyć przy odbycie albo na świeżym kale, a świąd może skłaniać psa do lizania i gryzienia okolicy odbytu oraz do jeżdżenia pupą po podłodze. AKC zastrzega, że tasiemce zwykle nie szkodzą psu poważnie, a utrata masy ciała może pojawić się przy dużej inwazji. Rozpoznaje lekarz po badaniu kału, a leczenie i dobór preparatu ustala z nim; AKC przestrzega przed lekami bez recepty podawanymi bez diagnozy.

Inne alergie i infekcje skóry. Wśród przyczyn błędnego koła swędzenia i drapania AKC wymienia alergię pokarmową, atopowe zapalenie skóry, zakażenia skóry i uszu, choroby gruczołów okołoodbytowych oraz drażniące substancje. Samouszkodzenie skóry prowadzi do stanu zapalnego i wtórnego zakażenia bakteryjnego, co dodatkowo nasila świąd.

Ból i przyczyny neurologiczne. Merck zaznacza, że przy zachowaniach polegających na lizaniu i samouszkadzaniu, w tym okaleczaniu ogona, trzeba brać pod uwagę m.in. alergie, pasożyty, infekcje, neuropatię, choroby autoimmunologiczne i ból o dowolnym źródle. Zdarza się, że gonienie własnego ogona wskazuje na ból krzyżowy lub ogonowy, ortopedyczny albo neurologiczny. W badaniach opisanych w Veterinary Record u labradorów występuje też „limber tail”, czyli bolesne bezwładne zwisanie ogona; autorzy piszą, że zwykle mija bez interwencji weterynaryjnej, a w opisywanych wcześniej przypadkach ustępowało w ciągu od kilku dni do dwóch tygodni. Ponieważ ogon, który nagle zwisa, może mieć też inne przyczyny, ocena należy do lekarza.

Przyczyny behawioralne

Merck opisuje tzw. nieprawidłowe zachowania powtarzalne jako spektrum: od zachowań zastępczych w stresie (np. gonienie ogona, kręcenie się, drapanie, kopanie), które zwykle mijają razem z przyczyną napięcia, przez stereotypie, które mogą się rozwinąć, gdy otoczenie stale nie daje ujścia normalnym zachowaniom, po kompulsywne zaburzenie psów. Czynnikami wyzwalającymi mogą być brak przewidywalności w codziennej rutynie, zmiany w otoczeniu, niewystarczające ujścia dla normalnych zachowań oraz przewlekły lub nawracający lęk. Według Merck zachowanie uznaje się za kompulsywne, gdy zakłóca normalne funkcjonowanie psa albo uniezależnia się od bodźca, który je wywołał. Jak podaje ten sam podręcznik, owczarki niemieckie i bulteriery są w większym stopniu zagrożone kręceniem się i gonieniem ogona.

Rozpoznanie jest rozpoznaniem z wykluczenia: lekarz zbiera wywiad, obserwuje zachowanie (czasem na nagraniu) i wyklucza przyczyny fizyczne, zanim uzna problem za behawioralny. Merck zaleca w pierwszej kolejności zapewnić psu ruch i bodźce umysłowe odpowiednie do wieku i rasy, ograniczyć wyzwalacze, uczyć zachowania alternatywnego (np. relaks na legowisku z długo trwającym gryzakiem) oraz łagodnie przerywać zachowanie i przekierowywać psa na zabawę lub żucie. W razie potrzeby lekarz może włączyć leki; podręcznik wymienia SSRI i klomipraminę jako pierwszy wybór, a dawkę dobiera lekarz weterynarii. Merck zastrzega też, że całkowite ustąpienie objawów jest rzadko możliwe, a zachowanie można zwykle tylko zmniejszyć co do częstości i nasilenia.

Jak przebiega diagnostyka

Merck wskazuje, że przy podejrzeniu podłoża skórnego bierze się pod uwagę zeskrobiny skóry, próbę eliminacyjną diety, testy alergiczne, posiew grzybiczy lub biopsję, a przy podejrzeniu bólu - badania obrazowe, takie jak RTG, USG lub MRI. Zakres badań dobiera lekarz po zbadaniu konkretnego psa. Pomóc możesz notatkami: od kiedy trwa gryzienie, czy pies jeździ pupą po podłodze, czy zmienia się skóra i jaką ochronę przeciwpasożytniczą ma za sobą.

Leczenie hot spotów

Jeżeli gryzienie skończyło się gorącym punktem, AKC opisuje typowe postępowanie: przycięcie sierści wokół zmiany, oczyszczenie łagodnym środkiem antyseptycznym, a w razie wtórnego zakażenia leki przeciwbakteryjne i przeciwzapalne przepisane przez lekarza. Według AKC po rozpoczęciu leczenia zmiana w wielu przypadkach ustępuje już po trzech do siedmiu dniach, a żeby nie wracała, trzeba znaleźć i usunąć przyczynę swędzenia.

Ten poradnik ma charakter informacyjny; diagnozę i leczenie ustala lekarz weterynarii.

Źródła