Dlaczego pies kicha podczas zabawy?

Kichnięcie w środku zabawy najczęściej nie jest objawem choroby, tylko elementem zabawy: psy kichają w trakcie brykania i mocowania się, a część behawiorystów uważa to za sygnał towarzyski. Dokładnej przyczyny nie znamy. Karen London, certyfikowana behawiorystka zwierząt (CAAB), pisze wprost, że nie ma badań nad tym zachowaniem, a różne psy mogą kichać z różnych powodów.
Niepokój budzi kichanie, które nie jest związane z zabawą, trwa, nawraca albo ma dodatkowe objawy, na przykład wyciek z nosa.
Co o kichaniu zabawowym wiadomo, a czego nie
Według American Kennel Club kichanie bywa sposobem komunikowania, że psu chodzi o zabawę. London opisuje „kichnięcie zabawowe” jako coś bliższego prychnięciu: łagodniejsze, bardziej powietrzne i cichsze niż prawdziwe kichnięcie, które jest odruchem i oczyszcza nos z pyłu czy pyłków. Kichnięcie wywołane kurzem, który pies wzbił podczas zabawy, nie jest więc kichnięciem zabawowym.
London wymienia kilka hipotez i zaznacza, że prawdopodobnie więcej niż jedna jest prawdziwa. Pies może kichać z ekscytacji, jako prośbę o kontynuowanie interakcji, jako sygnał, że chce zabawę zakończyć, albo żeby uspokoić partnera. Są to hipotezy behawiorystów, a nie wyniki badań. Trudno więc orzec, co dokładnie znaczy konkretne kichnięcie.
Po czym poznać zwykłe kichanie w zabawie
Źródła nie podają sztywnych kryteriów, ale z opisów da się zebrać obraz typowej sytuacji. Zabawowe kichanie pojawia się razem z innymi oznakami zabawy, nie ma towarzyszących objawów ze strony nosa czy oddychania. AKC podkreśla, że sporadyczne kichanie zwykle nie jest powodem do obaw, zwłaszcza gdy dotyczy psów intensywnie węszących, które w ten sposób oczyszczają nos.
Odwrotne kichanie to co innego
Po zabawie lub ekscytacji bywa widoczne odwrotne kichanie. Dr Jerry Klein, główny weterynarz AKC, opisuje je jako nagłe, szybkie i powtarzane wdechy przez nos, po których następuje chrapanie lub dławienie. Pies zwykle staje, wyciąga głowę i szyję i wydaje głośny dźwięk chrapania. Według AKC dotyczy wszystkich psów, ale częściej małych, w tym terierów i ras krótkogłowych, a u psów bez chorób podstawowych, na przykład serca, nie jest uważane za szkodliwe. Większość psów przed epizodem i po nim zachowuje się normalnie.
Klein odróżnia je od zapadania się tchawicy, które daje głośny dźwięk przypominający trąbienie (ang. honking) i według AKC jest poważniejsze od odwrotnego kichania, więc przy takim dźwięku nie zwlekaj z wizytą u weterynarza. AKC opisuje też, że łagodzić epizod może krótkie przytrzymanie nozdrzy i delikatny masaż gardła, co prowokuje przełykanie, oraz spokojne przemawianie do psa.
Kichanie, które nie jest zabawą: przyczyny
Merck Veterinary Manual wymienia kichanie, wyciek z nosa, chrapanie i oddychanie otwartym pyskiem jako objawy nieżytu nosa i zatok. Najczęstszą przyczyną nagłego nieżytu jest infekcja wirusowa, a obok niej wymienia się ciała obce w nosie, dym, drażniące gazy oraz ropień korzenia górnego zęba, który może sięgać zatok. AKC dodaje do listy alergie (u psów rzadsze niż u ludzi), zakażenia bakteryjne i grzybicze, nużeńce nosowe i, rzadko, nowotwory nosa.
Podczas zabawy na dworze znaczenie ma ciało obce. AKC wskazuje na przykład ość trawy, która może przedostać się do jamy nosowej i wywołać długotrwałe kichanie, czasem z krwawą wydzieliną. Merck zaznacza, że drapanie się po pysku i wyciek z jednej dziurki nosa często sugerują obecność ciała obcego. Według AKC utkwiony przedmiot wymaga wizyty u weterynarza i usunięcia w znieczuleniu, więc nie próbuj wyciągać go samodzielnie.
Merck opisuje także nużeńce nosowe (pasożyty): typowe objawy to krwawienie z nosa, kichanie, odwrotne kichanie, wyciek, swędzenie pyska i potrząsanie głową. Rozpoznanie wymaga badania endoskopowego lub płukania nosa, bo wiele chorób dróg oddechowych daje podobne objawy, a leczenie dobiera lekarz weterynarii.
Źródła
- Why Does My Dog Keep Sneezing, and Why Do Dogs Sneeze? - American Kennel Club
- What Happens When a Dog Reverse Sneezes? - American Kennel Club
- Bless Them! Why Do Dogs Sneeze When They Play? - Adopt a Pet (Karen B. London, PhD, CAAB)
- Rhinitis and Sinusitis in Dogs - Merck Veterinary Manual
- Canine Nasal Mites - Merck Veterinary Manual