Ile zębów ma pies maltańczyk? Uzębienie i higiena
Dorosły maltańczyk ma zwykle 42 zęby stałe, tak jak większość psów, bez względu na rasę i wielkość. Według Merck Veterinary Manual to 12 siekaczy, 4 kły, 16 przedtrzonowców i 10 trzonowców, a u szczeniąt jest 28 zębów mlecznych. Mały pysk nie zmniejsza liczby zębów, więc u drobnych ras zęby mają po prostu mniej miejsca.
Zęby mleczne i wymiana na stałe
Merck Veterinary Manual podaje, że większość psów ma 28 zębów mlecznych i 42 stałe. Mleczaki zaczynają się wyrzynać w wieku od 3 do 5 tygodni, a zęby stałe zwykle pojawiają się około 4.-5. miesiąca życia. Wszystkie stałe zęby są na miejscu, gdy pies skończy 7 miesięcy.
Podręcznik opisuje to samo w innym ujęciu: wypadanie mleczaków zaczyna się około 14. tygodnia od górnych siekaczy środkowych, a przez kolejne trzy miesiące mleczaki są zastępowane stałymi. Według weterynarza cytowanego przez American Kennel Club siekacze wypadają około 4. miesiąca, kły zwykle w 5.-6. miesiącu, a przedtrzonowce i trzonowce wyrastają między 5. a 8. miesiącem, w zależności od wielkości i rasy psa. To przedziały orientacyjne, więc kilka tygodni różnicy u konkretnego szczeniaka nie musi nic oznaczać.
Zęby, które nie wypadają lub nie wyrastają
Merck Veterinary Manual wskazuje, że najważniejszym problemem w okresie wymiany zębów jest zatrzymanie mleczaków. Jeśli mleczak nie wypadnie, gdy wyrasta odpowiadający mu ząb stały, może dojść do nieprawidłowego ustawienia zębów i zgryzu. Podręcznik zaleca, by lekarz usunął zatrzymane mleczaki jak najszybciej po ich zauważeniu, bo to zwykle zapobiega późniejszym powikłaniom. American Kennel Club podaje wprost, że mleczaki, które same nie wypadną, musi usunąć weterynarz.
Rasa ma znaczenie przy czymś innym. Według tego samego podręcznika niektóre małe rasy, jako przykład podano maltańczyka, mają skłonność do zębów, które pozostają pod linią dziąsła (zęby niewyrznięte). W miejscach, gdzie brakuje zębów, zaleca się zdjęcia rentgenowskie, bo niewyrznięty ząb może utworzyć torbiel niszczącą dużą część szczęki. Podręcznik nie przypisuje maltańczykom zatrzymanych mleczaków jako cechy szczególnej, więc nie należy tego zakładać.
Merck Veterinary Manual opisuje też stłoczenie zębów, które w okresie od 7. miesiąca do półtora roku życia rozwiązuje się zwykle usunięciem jednego lub kilku zębów. O tym, czy to konieczne, decyduje lekarz weterynarii po badaniu.
Kamień, zapalenie dziąseł i przyzębia u małych ras
Według Merck Veterinary Manual do 2. roku życia jakiś stopień choroby przyzębia ma około 80% psów, a rasy miniaturowe (toy) wymieniono wśród czynników ryzyka. Ten sam podręcznik dla opiekunów dodaje, że psy małych ras częściej niż duże mają problemy z zapaleniem przyzębia, a wśród czynników sprzyjających wymienia rasę, genetykę, wiek, dietę i stłoczenie zębów. Źródła mówią o małych i miniaturowych rasach ogólnie, nie wyłącznie o maltańczykach, więc dotyczy to małych ras ogólnie.
Przebieg jest stopniowy. Płytka bakteryjna prowadzi do zapalenia dziąseł (gingivitis): dziąsła z koralowo różowych stają się czerwone lub fioletowe, brzeg puchnie, łatwo krwawią, a z pyska czuć nieprzyjemny zapach. Merck Veterinary Manual podaje, że ten etap można cofnąć dokładnym czyszczeniem zębów. Nieleczone zapalenie przechodzi w zapalenie przyzębia (periodontitis), które niszczy więzadła i kość, jest nieodwracalne i może skończyć się utratą zębów. Według tego źródła zapalenie dziąseł zauważa się często około 2. roku życia, a zapalenie przyzębia zaczyna się zwykle w wieku 4-6 lat.
Na chorobę przyzębia wskazuje według Merck Veterinary Manual między innymi:
- nieświeży oddech
- kamień i płytka na zębach
- czerwone, obrzęknięte lub krwawiące dziąsła
- cofanie się dziąseł
- rozchwiane zęby, a w końcu ich utrata
Co robić na co dzień
Merck Veterinary Manual podkreśla, że wokół czystych zębów choroba dziąseł się nie rozwija. Najlepsze jest codzienne szczotkowanie, a u psa, który szczotkowania nie toleruje, przecieranie zębów gazą co najmniej co 2-3 dni zmniejsza płytkę. Wystarczy czyścić zewnętrzną powierzchnię zębów. Nie wolno używać past dla ludzi, a według American Kennel Club niektóre zawierają ksylitol, który jest dla psów toksyczny. Kamienia nie da się usunąć szczotkowaniem; usuwa go lekarz podczas profesjonalnego czyszczenia w znieczuleniu, obejmującego okolicę pod dziąsłem.
Ten sam podręcznik ostrzega przed twardymi gryzakami, takimi jak kości, kopyta, rogi czy twarde nylonowe zabawki, bo mogą złamać ząb. Wybór karmy, gryzaków i przysmaków wspierających higienę warto omówić z lekarzem; podręcznik wskazuje stronę Veterinary Oral Health Council jako źródło sprawdzonych produktów.
Źródła
- Dental Development of Dogs - Merck Veterinary Manual
- Dental Disorders of Dogs - Merck Veterinary Manual
- Periodontal Disease in Small Animals - Merck Veterinary Manual
- Dentition and Dental Nomenclature of Animals - Merck Veterinary Manual
- How Many Teeth Do Dogs Have? - American Kennel Club