Dorosły pies maltańczyk ma 42 zęby stałe — dokładnie tyle samo, co większe rasy, ponieważ liczba zębów u psów nie zależy od wielkości ciała. Szczenię maltańczyka rodzi się bezzębne i w pierwszych miesiącach życia ma komplet 28 zębów mlecznych, które później są zastępowane uzębieniem stałym. Choć samo pytanie „ile zębów ma pies maltańczyk” ma prostą odpowiedź, to właśnie u tej drobnej rasy uzębienie bywa źródłem częstych problemów — od zatrzymanych zębów mlecznych po stłoczenie i choroby przyzębia.
Ile zębów ma pies maltańczyk — dokładny rozkład
Komplet uzębienia stałego dorosłego maltańczyka to 42 zęby, rozmieszczone symetrycznie w górnej i dolnej szczęce. Weterynaryjny wzór zębowy psa (2 × I3/3, C1/1, P4/4, M2/3) przekłada się na następujący podział:
- 12 siekaczy (incisivi) — po sześć w każdej szczęce, służą do odgryzania i pielęgnacji sierści,
- 4 kły (canini) — długie, spiczaste zęby do chwytania i przytrzymywania,
- 16 zębów przedtrzonowych (premolary) — do rozdrabniania pokarmu,
- 10 zębów trzonowych (molary) — najgłębiej osadzone, do miażdżenia.
Warto podkreślić: mały pysk maltańczyka nie oznacza mniejszej liczby zębów. Te same 42 zęby, które u owczarka mieszczą się w obszernej szczęce, u maltańczyka muszą zmieścić się na znacznie mniejszej przestrzeni. To jedna z głównych przyczyn, dla których miniaturowe rasy są bardziej narażone na stłoczenie i problemy stomatologiczne.
Zęby mleczne u szczenięcia maltańczyka
Szczenię maltańczyka przychodzi na świat bez zębów. Pierwsze zęby mleczne zaczynają się wyrzynać orientacyjnie w 3.–4. tygodniu życia, a pełny komplet 28 zębów mlecznych zwykle jest obecny do około 8.–12. tygodnia. Uzębienie mleczne różni się od stałego nie tylko liczbą, ale i składem — u szczeniąt nie ma zębów trzonowych (molarów) i brakuje odpowiednika pierwszego przedtrzonowca.
Zęby mleczne są cieńsze, ostrzejsze i bardziej kruche niż stałe. To normalne, że w okresie ząbkowania szczenię chętnie gryzie — łagodzi w ten sposób dyskomfort dziąseł. Podane zakresy tygodniowe są orientacyjne; u konkretnego psa terminy mogą się nieco różnić i nie jest to powód do niepokoju.
Ząbkowanie szczeniaka — na co zwrócić uwagę
Ząbkowanie, a później wymiana uzębienia, to naturalny etap rozwoju, który u wielu szczeniąt przebiega niemal niezauważalnie. U części psów pojawia się jednak wzmożona potrzeba gryzienia, chwilowe podrażnienie dziąseł czy przejściowo mniejszy apetyt. Warto wtedy zadbać o bezpieczne gryzaki odpowiednie do wielkości pyska maltańczyka, które odciągną uwagę psa od mebli i przedmiotów mogących uszkodzić delikatne dziąsła.
Nie należy natomiast bagatelizować objawów wykraczających poza łagodny dyskomfort. Silny, uporczywy ból, obrzęk pyska, krwawienie utrzymujące się dłużej niż chwilowo przy wypadaniu mleczaka czy całkowita odmowa jedzenia to sytuacje, które warto skonsultować z weterynarzem, zamiast przypisywać je „zwykłemu ząbkowaniu”.
Kiedy maltańczyk wymienia zęby na stałe?
Wymiana uzębienia mlecznego na stałe zaczyna się orientacyjnie około 3.–4. miesiąca życia i przeważnie kończy do około 6.–7. miesiąca, gdy obecny jest już komplet 42 zębów stałych. Jako pierwsze wypadają zwykle siekacze, następnie kły i przedtrzonowce. Ząb stały, wyrzynając się, w prawidłowym przebiegu „wypycha” korzeń zęba mlecznego, który się wchłania, i mleczak wypada.
W tym okresie warto zaglądać psu do pyska. Wypadające mleczaki bywają połykane wraz z jedzeniem i często właściciel ich nie znajduje — to normalne. Sygnałem, który zasługuje na uwagę, jest sytuacja, w której w tym samym miejscu widać jednocześnie ząb mleczny i wyrzynający się ząb stały.
Zatrzymane zęby mleczne — częsty problem małych ras
Zatrzymany (przetrwały) ząb mleczny to taki, który nie wypadł, mimo że wyrznął się już odpowiadający mu ząb stały. Jest to jeden z najczęstszych problemów ortodontycznych u małych ras — maltańczyków, yorkshire terrierów, pudli miniaturowych, shih tzu czy chihuahua. Najczęściej dotyczy kłów, ale może objąć również siekacze i przedtrzonowce.
Problem polega na tym, że dwa zęby zajmują miejsce przewidziane dla jednego. Ząb stały jest wtedy spychany na nieprawidłową pozycję, a między stłoczonymi zębami gromadzą się resztki pokarmu i płytka nazębna, których nie sposób dokładnie usunąć. To tworzy warunki sprzyjające zapaleniu dziąseł i chorobie przyzębia już u młodego psa. Dlatego okres między 4. a 7. miesiącem życia warto traktować jako czas wzmożonej obserwacji, a przy podejrzeniu zatrzymanego mleczaka skonsultować się z weterynarzem — decyzję o ewentualnym usunięciu podejmuje lekarz po badaniu jamy ustnej.
Stłoczenie zębów a choroby przyzębia
Ze względu na małą szczękę zęby maltańczyka bywają ustawione ciasno, a czasem wręcz na siebie zachodzą. Stłoczenie utrudnia samooczyszczanie i sprzyja odkładaniu się płytki nazębnej, która z czasem mineralizuje się w twardy kamień nazębny. Nieusuwany kamień podrażnia dziąsła i prowadzi do zapalenia (gingivitis), a w dalszej kolejności do choroby przyzębia (periodontitis) — zapalenia obejmującego tkanki utrzymujące ząb w zębodole.
Nieleczona choroba przyzębia może prowadzić do bólu, cofania się dziąseł, chwiania i utraty zębów. Sygnały, które powinny zwrócić uwagę opiekuna, to między innymi:
- nieprzyjemny, silny zapach z pyska,
- zaczerwienione, obrzęknięte lub krwawiące dziąsła,
- żółto-brązowy nalot lub kamień u nasady zębów,
- niechęć do gryzienia twardszych kąsków, jedzenie na jedną stronę,
- ślinienie lub trącanie pyska łapą.
Jak dbać o zęby maltańczyka
Higiena jamy ustnej to najskuteczniejszy sposób, by ograniczyć problemy stomatologiczne u tej rasy. Domowa pielęgnacja opiera się na kilku prostych zasadach:
- Regularne szczotkowanie — najlepiej codziennie, miękką szczoteczką i pastą przeznaczoną dla psów. Nigdy nie używa się past dla ludzi, bo zawierają składniki (np. fluor, ksylitol) szkodliwe po połknięciu przez psa.
- Stopniowe przyzwyczajanie — warto wprowadzać szczotkowanie powoli, od dotykania pyska, aby maltańczyk zaakceptował zabieg bez stresu.
- Zbilansowana dieta i dostęp do świeżej wody; wszelkie gryzaki czy przysmaki dentystyczne traktuje się jako uzupełnienie, a nie zamiennik szczotkowania.
- Kontrole u weterynarza — lekarz oceni stan uzębienia i w razie potrzeby zaproponuje profesjonalne usunięcie kamienia (skaling), wykonywane w znieczuleniu.
Profesjonalne czyszczenie zębów u psa przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym, co pozwala dokładnie oczyścić powierzchnie poddziąsłowe i ocenić każdy ząb. O częstotliwości takich zabiegów decyduje weterynarz na podstawie indywidualnego stanu jamy ustnej danego psa.
Kiedy zgłosić się do weterynarza
Konsultacja jest wskazana zawsze, gdy po 6.–7. miesiącu życia zauważysz przetrwałe zęby mleczne, gdy dziąsła krwawią lub są zaczerwienione, gdy pojawia się uporczywy nieświeży oddech albo gdy pies unika jedzenia twardszych kąsków. Wszystkie podane w tym artykule terminy i liczby mają charakter orientacyjny i nie zastępują badania — ocenę stanu uzębienia oraz decyzje dotyczące leczenia zawsze podejmuje lekarz weterynarii po zbadaniu konkretnego psa.
Najczęściej zadawane pytania
Ile zębów ma dorosły pies maltańczyk?
Dorosły maltańczyk ma 42 zęby stałe — tyle samo, co inne rasy psów niezależnie od wielkości.
Ile zębów mlecznych ma szczenię maltańczyka?
Szczenię ma 28 zębów mlecznych; nie występują w nich zęby trzonowe (molary).
Kiedy maltańczyk wymienia zęby mleczne na stałe?
Wymiana zaczyna się orientacyjnie około 3.–4. miesiąca i zwykle kończy do 6.–7. miesiąca życia.
Czym są zatrzymane zęby mleczne u maltańczyka?
To mleczaki, które nie wypadły mimo wyrznięcia zęba stałego; częste u małych ras i wymagają oceny weterynarza.
Jak dbać o zęby maltańczyka?
Regularnie szczotkować pastą dla psów, zapewnić kontrole weterynaryjne i profesjonalne usuwanie kamienia w razie potrzeby.
