Ile żyje pies z rakiem wątroby? Rokowanie i typy guza

Opublikowano Aktualizacja 7 min czytania

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, ile żyje pies z rakiem wątroby - rokowanie waha się od kilku tygodni do nawet kilku lat, w zależności od rodzaju nowotworu. Psy z pojedynczym, pierwotnym guzem wątroby, który udało się usunąć operacyjnie (tzw. postać masywna), często żyją ponad 3–4 lata i najczęściej umierają z innych przyczyn. Natomiast przy przerzutach z innego narządu albo naczyniakomięsaku wątroby rokowanie jest znacznie gorsze: w badaniach nad naczyniakomięsakiem mediany przeżycia mierzono w miesiącach, a nowotwory rozsiane w całej wątrobie rzadko nadają się do operacji. Kluczowe jest więc dokładne rozpoznanie typu guza, którego dokonuje lekarz weterynarii - najlepiej we współpracy z onkologiem weterynaryjnym.

Od czego zależy rokowanie

Określenie „rak wątroby” u psa obejmuje bardzo różne choroby o skrajnie odmiennych rokowaniach. To, ile pies przeżyje, zależy przede wszystkim od kilku czynników, które ustala się dopiero po badaniach.

  • Czy guz jest pierwotny, czy przerzutowy - nowotwór, który powstał w samej wątrobie, rokuje inaczej niż przerzut z innego narządu. Co istotne, przerzuty do wątroby są u psów częstsze niż nowotwory pierwotne.
  • Postać guza - pojedynczy guz zajmujący jeden płat (postać masywna) daje zupełnie inne szanse niż wiele guzków (postać guzkowa) czy naciek obejmujący całą wątrobę (postać rozlana).
  • Możliwość operacji - czy guz da się usunąć w całości, z odpowiednim marginesem zdrowej tkanki.
  • Obecność przerzutów w chwili rozpoznania.
  • Wiek, choroby współistniejące i ogólny stan psa, które wpływają na to, czy zwierzę zniesie leczenie.

Pierwotny guz operacyjny - najlepsze rokowanie

Najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby u psa jest rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC). W większości przypadków przyjmuje on tzw. postać masywną - pojedynczy, duży guz ograniczony do jednego płata wątroby. To scenariusz z najlepszym rokowaniem, ponieważ taki guz można zwykle usunąć chirurgicznie.

Dane z badań weterynaryjnych pokazują, że po skutecznej resekcji masywnego HCC psy często żyją kilka lat: w serii 42 psów operowanych z powodu masywnego HCC (2004) mediana przeżycia przekroczyła 1460 dni (ponad 4 lata, przy braku wznów miejscowych i niskim odsetku przerzutów), a w innej serii u psów z całkowicie usuniętym guzem mediana przeżycia przekroczyła 1836 dni. Nowsza seria 94 psów z HCC, obejmująca też postacie guzkową i rozlaną, dała medianę przeżycia około 707 dni (niecałe 2 lata), więc wyniki zależą od badanej grupy. Wiele psów po takiej operacji ostatecznie umiera z zupełnie innych, niezwiązanych z nowotworem przyczyn. Dla porównania: w serii z 2004 roku sześć psów z masywnym HCC leczonych zachowawczo miało medianę przeżycia 270 dni (około 9 miesięcy). To mała grupa, ale różnica sugeruje, że przy guzie masywnym warto jak najszybciej skonsultować możliwość operacji. Podane liczby są jednak wartościami orientacyjnymi ze statystyk - indywidualne rokowanie zawsze ustala lekarz prowadzący.

Postać guzkowa i rozlana - trudniejsze rokowanie

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy rak wątroby przyjmuje postać guzkową (wiele guzków w dwóch lub więcej płatach) albo rozlaną (nowotwór nacieka całą wątrobę). Tych postaci najczęściej nie da się usunąć operacyjnie, bo nie ma jak zachować dość zdrowej tkanki wątrobowej. Dla nowotworów rozsianych w wątrobie nie ma dziś w pełni skutecznego leczenia, a rokowanie jest ostrożne. Wyniki bywają jednak bardzo różne: w serii 94 psów z HCC (w większości poddanych próbie operacji, a nie samej biopsji) mediana przeżycia psów z postacią guzkową lub rozlaną nie różniła się istotnie od mediany przy postaci masywnej (747 i 707 dni).

Wśród pierwotnych nowotworów wątroby u psów występują też rzadsze typy, m.in. naczyniakomięsaki, rakowiaki i mięsaki (rak przewodów żółciowych jest za to najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby u kotów). Rokowanie zależy od typu, który rozstrzyga badanie histopatologiczne, a gdy całkowite wycięcie guza nie jest możliwe, leczenie skupia się często na spowolnieniu choroby i utrzymaniu komfortu psa.

Nowotwory przerzutowe i naczyniakomięsak

Warto pamiętać, że przerzuty do wątroby są u psów częstsze niż nowotwory, które w wątrobie powstały. Oznacza to, że guz w wątrobie bywa objawem choroby toczącej się w innym narządzie - na przykład w śledzionie, jelitach czy węzłach chłonnych. W przypadku widocznej choroby przerzutowej rokowanie jest najpoważniejsze (u psów z naczyniakomięsakiem i widocznymi przerzutami mediana przeżycia w badaniach wynosiła od 68 do 136 dni).

Osobnym, agresywnym nowotworem jest naczyniakomięsak (hemangiosarcoma), który może zajmować wątrobę lub śledzionę. Jego groźbą jest ryzyko nagłego, masywnego krwotoku wewnętrznego, który może wystąpić w każdej chwili. W badaniach z chemioterapią mediana przeżycia w naczyniakomięsaku (o różnej lokalizacji, nie tylko w wątrobie) wynosiła od 145 do 250 dni, a operacja przy zajęciu wątroby służy głównie zatamowaniu krwawienia i u większości psów nie daje trwałej korzyści, dlatego decyzje w tej chorobie często podejmuje się szybko i pod presją czasu.

Jakie objawy daje rak wątroby u psa

Objawy nowotworu wątroby są niestety mało charakterystyczne i łatwo pomylić je z innymi chorobami - dlatego chorobę często wykrywa się przypadkowo albo dopiero w zaawansowanym stadium. Do najczęściej opisywanych sygnałów należą:

  • utrata apetytu i spadek masy ciała,
  • osłabienie, apatia, mniejsza chęć do aktywności,
  • wymioty i biegunka,
  • zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu,
  • żółtaczka - żółte zabarwienie dziąseł, białek oczu i skóry (np. w pachwinie),
  • powiększenie obwodu brzucha lub jego bolesność przy dotyku.

Żaden z tych objawów sam w sobie nie oznacza raka wątroby, ale ich pojawienie się - zwłaszcza u starszego psa - jest wyraźnym sygnałem, by jak najszybciej udać się do lekarza weterynarii.

Diagnostyka - jak potwierdza się rozpoznanie

Podejrzenie nowotworu wątroby zwykle pojawia się po badaniu krwi, w którym widać podwyższone wartości enzymów wątrobowych, oraz po badaniu ultrasonograficznym (USG) jamy brzusznej, które uwidacznia zmianę w wątrobie. Same te badania nie pozwalają jednak odróżnić poszczególnych typów guza - a od tego zależy przecież całe rokowanie.

Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie biopsji - najczęściej biopsji gruboigłowej pobieranej pod kontrolą USG - którą ocenia patolog weterynaryjny pod mikroskopem (badanie histopatologiczne). Dopiero wtedy wiadomo, czy mamy do czynienia z operacyjnym guzem masywnym, postacią rozsianą czy przerzutem. Często wykonuje się też zdjęcie klatki piersiowej lub tomografię, by sprawdzić, czy nie ma przerzutów w innych narządach.

Leczenie, opieka i wsparcie psa

Metodę leczenia dobiera lekarz indywidualnie, na podstawie typu i zaawansowania guza. W przypadku operacyjnego guza pierwotnego podstawą jest chirurgiczne usunięcie zmiany. Gdy operacja nie jest możliwa, stosuje się leczenie wspomagające i tzw. opiekę paliatywną, której celem nie jest wyleczenie, lecz jak najdłuższe utrzymanie dobrej jakości życia - łagodzenie bólu, nudności i innych dolegliwości. Rola chemioterapii w raku wątroby u psów bywa ograniczona i decyzję o niej podejmuje onkolog weterynaryjny.

Niezależnie od wybranej ścieżki, opieka domowa ma ogromne znaczenie: regularne kontrole u weterynarza pozwalają monitorować przebieg choroby, dieta powinna być dostosowana do stanu wątroby i zaleceń lekarza, a psu należy zapewnić spokój, wygodne miejsce i ograniczenie stresu. Warto na bieżąco obserwować, czy pies je, pije, chętnie się porusza i nie odczuwa bólu - to najlepsze wskaźniki jego komfortu.

Kiedy skonsultować się z onkologiem

Rozpoznanie nowotworu wątroby to trudny moment, ale nie zawsze oznacza on szybki koniec - u części psów, zwłaszcza z operacyjnym guzem pierwotnym, możliwe są długie lata dobrego życia. Dlatego po usłyszeniu diagnozy warto poprosić lekarza prowadzącego o skierowanie do onkologa weterynaryjnego, który dokładnie określi typ guza, oceni możliwość operacji i pomoże realnie oszacować rokowanie właśnie dla Twojego psa. Żadne statystyki z internetu nie zastąpią indywidualnej oceny - a szybka, świadoma decyzja bywa tym, co daje psu najwięcej czasu w dobrej formie.

Najczęściej zadawane pytania

Ile żyje pies z rakiem wątroby?

Od kilku tygodni lub miesięcy przy naczyniakomięsaku z przerzutami do kilku lat po operacyjnym usunięciu pojedynczego guza pierwotnego; wyniki badań są bardzo zróżnicowane, a rokowanie ustala lekarz po badaniach.

Czy raka wątroby u psa da się wyleczyć?

Operacyjny, pojedynczy guz pierwotny (postać masywna) często udaje się usunąć i pies może żyć długo. Postaci rozsianej i przerzutów zwykle nie da się wyleczyć - stosuje się opiekę paliatywną.

Jakie są objawy raka wątroby u psa?

Utrata apetytu i masy ciała, apatia, wymioty, biegunka, zwiększone pragnienie, żółtaczka (żółte dziąsła i białka oczu) oraz powiększony lub bolesny brzuch. Objawy są mało charakterystyczne.

Jak diagnozuje się raka wątroby u psa?

Zwykle zaczyna się od badania krwi z podwyższonymi enzymami wątrobowymi i USG. Ostateczne rozpoznanie daje biopsja gruboigłowa pod kontrolą USG oceniana histopatologicznie.

Czy operacja wydłuża życie psa z rakiem wątroby?

Przy operacyjnym guzie pierwotnym tak. W małej serii z 2004 roku psy leczone zachowawczo miały medianę przeżycia 270 dni, a po skutecznej resekcji w wybranych seriach mediana przekraczała 4 lata (wyniki zależą od badanej grupy). Decyzję podejmuje lekarz.

Źródła