Odrobaczanie psa: jak często, od kiedy i jak poznać robaki

Opublikowano 5 min czytania

Odrobaczanie psa nie ma jednej stałej daty. Szczenięta odrobacza się bardzo wcześnie i często: według europejskiego zespołu ESCCAP po raz pierwszy w 14. dniu życia, potem co 2 tygodnie. U dorosłego psa częstość zależy od stylu życia: od 1-2 razy w roku u psa żyjącego wyłącznie w domu do co najmniej 4 razy w roku, a przy większym ryzyku nawet co miesiąc. Dobór preparatu i dawki należy do lekarza weterynarii.

Od kiedy odrobaczać szczenięta

Najczęstszy u szczeniąt pasożyt, glista psia (Toxocara canis), przechodzi na szczenię głównie jeszcze przed urodzeniem, przez łożysko. Źródłem może być też mleko matki, a młode psy zarażają się również, połykając jaja z otoczenia. Dlatego leczy się je jak najwcześniej, bez czekania na objawy.

Schematy podawane przez źródła są zbliżone, ale nie identyczne:

  • ESCCAP: pierwsze podanie w 14. dniu po urodzeniu, potem co 2 tygodnie do 2 tygodni po odsadzeniu. Jeśli ryzyko zakażenia nadal jest podwyższone (np. częsty kontakt z innymi szczeniętami), leczenie powtarza się co miesiąc do ukończenia 6. miesiąca życia.
  • Merck Veterinary Manual (wersja dla lekarzy): leczenie od 2. tygodnia życia, powtarzane co 2 tygodnie do 3. miesiąca, następnie co miesiąc do 6. miesiąca. Suka karmiąca powinna być leczona w tych samych terminach co szczenięta.
  • Merck Veterinary Manual (wersja dla właścicieli): start około 2 tygodnie po urodzeniu, powtórzenia co 2-3 tygodnie do 2. miesiąca, potem co miesiąc do 6. miesiąca.

Ten sam podręcznik zaznacza, że w przypadku glisty u psów przy lekach działających tylko na dorosłe robaki potrzebne są dwa podania w odstępie 10-14 dni, a po nich badanie kału. Sam termin kolejnych podań ustala lekarz, bo zależy od preparatu i wagi szczeniaka. Jeśli kupiłeś szczenię od hodowcy, zapytaj, kiedy i czym było już odrobaczane.

Jak często odrobaczać dorosłego psa

ESCCAP nie podaje jednej liczby, tylko cztery grupy ryzyka. Do każdej przypisany jest zalecany odstęp, a zamiast podawania leków można badać kał w tej samej częstotliwości i leczyć zależnie od wyniku.

  • Grupa A - pies żyje wyłącznie w domu lub ma bardzo ograniczony dostęp na zewnątrz, nie ma kontaktu z innymi psami, nie jada surowego mięsa ani zdobyczy: 1-2 razy w roku przeciw nicieniom jelitowym.
  • Grupa B - jak wyżej, ale pies ma skłonność do jedzenia ślimaków lub trawy: 4 razy w roku.
  • Grupa C - pies regularnie wychodzi na zewnątrz, często biega bez nadzoru, ma kontakt z innymi psami, poluje lub je zdobycz, podroby albo surowe mięso, ale nie ma skłonności do jedzenia ślimaków i trawy: od 4 do 12 razy w roku przeciw nicieniom jelitowym i płucnym, a przeciw tasiemcom 4-12 razy w roku.
  • Grupa D - jak grupa C, a dodatkowo pies ma skłonność do jedzenia ślimaków lub trawy albo ma z nimi kontakt: od 4 do 12 razy w roku przeciw nicieniom jelitowym i płucnym, a przeciw tasiemcom 12 razy w roku.

Gdy nie da się jasno ocenić ryzyka, ESCCAP zaleca odrobaczanie lub badanie kału co najmniej 4 razy w roku i podaje, że 1-3 zabiegi rocznie nie zapewniają wystarczającej ochrony. Częściej, nawet co miesiąc, wskazuje się np. dla psów mieszkających z małymi dziećmi (poniżej 5-6 lat), osobami z obniżoną odpornością lub seniorami, a także dla psów w kojcach. Pies jedzący surowe, niedogotowane lub niezamrożone mięso i podroby powinien być leczony przeciw tasiemcom co 4 tygodnie.

Merck Veterinary Manual zaleca ponadto badanie kału co najmniej raz w roku, aby sprawdzić skuteczność programu zapobiegania glistom. Niektóre miesięczne preparaty przeciw dirofilariozie działają jednocześnie na część nicieni jelitowych, więc ich stosowanie może zmieniać potrzebę osobnego odrobaczania. Ocenia to lekarz.

Jakie robaki występują u psów

  • Glisty (Toxocara canis, Toxascaris leonina) - najbardziej typowe u szczeniąt.
  • Tęgoryjce (Ancylostoma, Uncinaria) - zarażenie przez połknięcie larw, z mlekiem matki (A. caninum) lub przez skórę. Powodują niedokrwistość.
  • Włosogłówki (Trichuris vulpis) - pies zaraża się, połykając jaja z kału; jaja stają się zakaźne po około 4-8 tygodniach.
  • Tasiemce - pies zaraża się, zjadając zakażoną zdobycz lub pchły. Tasiemiec psi (Dipylidium caninum) przenosi się przez pchły, więc mogą go mieć także psy mieszkające w domu. Ochrona przed pchłami to według Merck kluczowy element zapobiegania.

Objawy robaków u psa i po czym je poznać

Zarażenie często nie daje żadnych objawów, szczególnie przy niewielkiej liczbie robaków, dlatego brak objawów nie oznacza, że pies jest wolny od pasożytów. Możliwe sygnały według Merck Veterinary Manual:

  • biegunka, także ze śluzem, słaby przyrost masy ciała, matowa sierść i wydęty, „beczkowaty” brzuch u młodych psów (glisty),
  • robaki lub ich fragmenty widoczne w kale albo wymiocinach (glisty), segmenty tasiemca w kale lub przyklejone do sierści wokół odbytu,
  • ciemne, smoliste stolce przy tęgoryjcach, świeża krew w kale przy dużym nasileniu włosogłówek,
  • przy tasiemcach: gorsze wchłanianie pokarmu, biegunka, rozdrażnienie, czasem nawet bez wyraźnych objawów.

Podstawową metodą rozpoznania jest mikroskopowe badanie kału na obecność jaj. Ma to ograniczenia: jaja tęgoryjca pojawiają się w kale dopiero po około 16 dniach od zarażenia, więc bardzo młode szczenięta mogą być już ciężko chore, zanim badanie coś pokaże. Według ESCCAP wiarygodność badania kału w wykrywaniu tasiemców jest niska (wyjątek to tasiemiec psi, wykrywany testem na koproantygen).

Jak podać lek psu

Preparaty przeciw nicieniom i tasiemcom (m.in. fenbendazol, pyrantel, prazykwantel, laktony makrocykliczne) występują jako tabletki, pasty, zawiesiny i preparaty typu spot-on, często w połączeniach. Ich skuteczność i bezpieczeństwo zależą od wagi, wieku, ciąży i chorób współistniejących, dlatego dawkę i produkt dobiera lekarz weterynarii. Ulotka konkretnego preparatu wskazuje sposób podania. Nie dawaj szczeniętu ani suce ciężarnej leków przeznaczonych dla dorosłych psów bez konsultacji. U suk w ciąży ESCCAP opisuje osobny schemat, który stosuje się tylko pod kontrolą lekarza.

Poradnik ma charakter informacyjny, a rozpoznanie i leczenie ustala lekarz weterynarii.

Źródła