Najczęstsze choroby psów: objawy i profilaktyka

Opublikowano Aktualizacja 5 min czytania

Najczęstsze problemy zdrowotne psów układają się w kilka grup: choroby zakaźne, którym w dużej mierze zapobiegają szczepienia, pasożyty przewodu pokarmowego, choroby zębów i dziąseł, nagłe stany w obrębie żołądka i jelit oraz nowotwory. Wiele z nich zaczyna się niecharakterystycznie, dlatego najwięcej zależy od profilaktyki i wczesnej wizyty: pełnej serii szczepień szczenięcych, odrobaczania szczeniąt, codziennej higieny zębów i regularnych przeglądów u lekarza.

Choroby zakaźne, którym zapobiegają szczepienia

Światowe Stowarzyszenie Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA) zalicza do szczepień podstawowych, które powinien dostać każdy pies, ochronę przed wirusem nosówki, adenowirusem psów typu 1 i parwowirusem psów typu 2. Tam, gdzie wścieklizna jest endemiczna, szczepienie przeciw niej również jest podstawowe (nawet gdy nie wymaga go prawo), a w regionach, w których leptospiroza jest endemiczna, znane są krążące serogrupy i dostępne są odpowiednie szczepionki, WSAVA zdecydowanie zaleca szczepienie wszystkich psów także przeciw tej groźnej, przenoszącej się na ludzi chorobie.

Parwowiroza to potencjalnie śmiertelna choroba wirusowa, która dotyczy głównie szczeniąt i psów niezaszczepionych. Wirus jest odporny na wiele popularnych środków dezynfekcyjnych i może przetrwać w otoczeniu miesiące, a nawet lata. Objawy pojawiają się zwykle 5-7 dni po zakażeniu (w zakresie od 2 do 14 dni): najpierw apatia, brak apetytu i gorączka, a w ciągu 1-2 dni wymioty i krwawa biegunka. Przy odpowiednim leczeniu przeżywa 68-92% psów, ale niektóre umierają w ciągu kilku godzin od wystąpienia objawów. Psy, które przetrwają pierwsze 3-4 dni choroby, zwykle zdrowieją w ciągu tygodnia.

Wścieklizna: w Polsce szczepienie psów jest obowiązkowe. Zgodnie z ustawą o zdrowiu zwierząt posiadacz psa musi go zaszczepić w ciągu 30 dni od ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a potem nie rzadziej niż co 12 miesięcy od ostatniego szczepienia. Szczepienie wykonuje lekarz weterynarii w zakładzie leczniczym dla zwierząt, na koszt posiadacza psa.

Schemat szczepień szczeniąt

Przeciwciała, które szczenię dostaje od matki, przez pewien czas osłabiają działanie szczepionek, a ich poziom bardzo się różni nawet między szczeniętami z jednego miotu. Dlatego WSAVA zaleca podawanie szczeniętom kilku dawek szczepionki podstawowej co 2-4 tygodnie, tak by ostatnia dawka przypadła w 16. tygodniu życia lub później. Jeśli z jakiegoś powodu możliwa jest tylko jedna dawka, powinna być podana w wieku co najmniej 16 tygodni. Kolejne szczepienie WSAVA zaleca w 26. tygodniu życia lub później, zamiast czekać do 12-16 miesięcy, żeby szybko uodpornić te szczenięta, u których przeciwciała matczyne mogły jeszcze zablokować dawkę z 16. tygodnia. Od 20. tygodnia życia można badaniem krwi sprawdzić, czy szczepienie wywołało odpowiedź odpornościową.

U dorosłych psów szczepionek podstawowych przeciw nosówce, adenowirozie i parwowirozie nie powinno się podawać częściej, niż to potrzebne, bo nowoczesne szczepionki żywe chronią przez wiele lat. Szczepienie przeciw wściekliźnie trzeba w Polsce powtarzać co 12 miesięcy z mocy ustawy, niezależnie od tego zalecenia. Pozostałe szczepionki niepodstawowe dobiera się do miejsca życia i trybu życia psa, a ich ochrona trwa zwykle około roku. Dokładny kalendarz, zależny od użytych preparatów, ustala lekarz weterynarii.

Pasożyty przewodu pokarmowego

Glisty psie są często przekazywane szczeniętom przez matkę jeszcze przed urodzeniem, przez łożysko, a także z mlekiem. Zakażenie często nie daje objawów, ale może powodować biegunkę, słaby wzrost i wzdęty brzuch. Tęgoryjce mogą u szczeniąt wywołać niedokrwistość, nawet śmiertelną, a w ciężkich przypadkach biegunkę ze smolistym stolcem. Dlatego szczenięta odrobacza się wielokrotnie w pierwszych miesiącach życia, a sukę przed porodem. Niektóre pasożyty psów, w tym glisty, mogą zarazić także ludzi. Pasożyty rozpoznaje się najczęściej badaniem kału.

Choroby zębów i dziąseł

Choroba przyzębia to jeden z najpowszechniejszych problemów: do 2. roku życia pewien jej stopień ma nawet 80% psów. Objawia się nieprzyjemnym zapachem z pyska, płytką i kamieniem nazębnym, zaczerwienionymi i krwawiącymi dziąsłami, ich cofaniem się, a w końcu chwianiem się i utratą zębów. Bardziej narażone są m.in. psy ras miniaturowych. Płytkę można usuwać codziennym szczotkowaniem, ale kamień usuwa tylko profesjonalny zabieg w znieczuleniu ogólnym. Czyszczenie zębów u psa bez znieczulenia poprawia jedynie ich wygląd, a choroba rozwija się dalej pod linią dziąseł.

Nagłe choroby żołądka i jelit

Rozszerzenie i skręt żołądka (GDV) to stan zagrożenia życia, który dotyczy głównie dużych psów o głębokiej klatce piersiowej. Objawia się niepokojem, szybkim oddechem, bolesnym i powiększonym brzuchem, powtarzanymi próbami wymiotów bez efektu i ślinieniem się; często pojawia się po dużym posiłku i wysiłku. Według Merck Veterinary Manual umiera około 25-30% psów z GDV, a szybka pomoc weterynaryjna zwiększa szanse na przeżycie. Groźna jest też niedrożność przewodu pokarmowego, którą mogą wywołać m.in. połknięty przedmiot, wgłobienie jelita, uwięźnięcie jelita w przepuklinie albo guz; u młodych psów dużych ras częstszą przyczyną jest połknięty przedmiot. Niedrożność daje zwykle apatię, brak apetytu i wymioty, a bez leczenia w krótkim czasie może doprowadzić do wstrząsu i śmierci.

Nowotwory

Szacuje się, że nowotwory są przyczyną śmierci mniej więcej co czwartego psa, a niektóre rasy są szczególnie narażone na określone typy raka. Dobrym przykładem jest golden retriever: w amerykańskiej ankiecie klubu rasy (Golden Retriever Club of America) z 1998 roku nowotwory odpowiadały za 61% z 420 zgonów, a w badaniu sekcyjnym 652 psów z uniwersyteckiego szpitala weterynaryjnego w USA za 65%. W badaniach z Wielkiej Brytanii i Skandynawii, obejmujących psy zarejestrowane w klubach kynologicznych lub ubezpieczone, odsetki były wyraźnie niższe: 20-39%. W ankiecie najczęstszymi nowotworami były naczyniakomięsak, chłoniak, guz z komórek tucznych i kostniakomięsak. Autorzy zaznaczają, że bezpośrednich porównań między tymi populacjami jeszcze nie przeprowadzono.

Źródła