Choroby oczu u psa

Wśród chorób oczu u psa są m.in. zapalenie spojówek, suche oko (KCS), owrzodzenie rogówki, jaskra i zaćma. Część z nich leczy się spokojnie, ale ostra jaskra jest według Merck Veterinary Manual stanem nagłym okulistycznym, a rogówka, od której zależy ostrość widzenia, wymaga szybkiej reakcji przy każdym urazie lub chorobie. Z samego wyglądu oka nie da się ustalić przyczyny, dlatego zaczerwienione, łzawiące lub zmętniałe oko ocenia lekarz weterynarii.
Zapalenie spojówek
Spojówka to cienka błona wyściełająca wnętrze powiek i część gałki. Zapalenie objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem tkanek wokół rogówki, wydzieliną i niewielkim dyskomfortem. Według Merck jednostronne zapalenie bywa skutkiem ciała obcego, zapalenia worka łzowego lub suchego oka, a obustronne - zakażenia wirusowego lub bakteryjnego, czynników drażniących albo alergii. Sam wygląd spojówki zwykle nie pozwala ustalić przyczyny, a lekarz może zlecić m.in. test Schirmera. Antybiotyk miejscowy stosuje się przy wydzielinie śluzowo-ropnej, ale sam może nie wystarczyć, jeśli przyczyna leży gdzie indziej, np. w wadzie powieki.
Suche oko (KCS)
Suche oko wynika z niedostatecznej produkcji łez. Merck opisuje trwałą, gęstą wydzielinę, zaczerwienione oczy, a także trudno gojące się owrzodzenia i bliznowacenie rogówki. U psów często ma podłoże autoimmunologiczne, rzadziej wiąże się z nosówką, leczeniem antybiotykami z grupy sulfonamidów, dziedziczeniem lub urazem. Leczenie obejmuje leki zwiększające wydzielanie łez (np. cyklosporynę), preparaty nawilżające i leki zmniejszające ilość śluzu, a zwykle trwa długo, często do końca życia. Dobór leków należy do lekarza weterynarii.
Owrzodzenie rogówki
Według Merck u psów większość owrzodzeń rogówki powstaje po urazie: zadrapaniu pazurem, ciele obcym lub kontakcie z substancją chemiczną. Do objawów należą ból, nierówna powierzchnia rogówki, obrzęk, z czasem naczynia krwionośne w rogówce. Infekcja bakteryjna często dołącza się wtórnie, gdy owrzodzenie już istnieje. Małe owrzodzenia lekarz wykrywa za pomocą barwnika. Płytkie owrzodzenia leczy się miejscowo antybiotykiem i usunięciem przyczyny, a goją się zwykle w ciągu tygodnia, natomiast głębokie często wymagają dodatkowo przeszczepu tkanki spojówki, by wzmocnić rogówkę.
Leki do oczu nie są wymienne. Merck stwierdza, że kortykosteroidy są przeciwwskazane zarówno miejscowo, jak i ogólnie, gdy obecny jest wrzód rogówki, i zaleca barwienie rogówki fluoresceiną przed ich zastosowaniem. Glikokortykosteroidy hamują regenerację nabłonka i mogą nasilać działanie kolagenazy, co prowadzi do „topnienia” owrzodzenia. Dlatego nie używaj krążących w domu kropli ani maści z resztek po innym zwierzęciu czy po człowieku.
Jaskra
Jaskra to podwyższone ciśnienie w oku, które niszczy siatkówkę i nerw wzrokowy. Merck wymienia rasy najczęściej dotknięte jaskrą z zamknięcia kąta przesączania, m.in. amerykańskiego cocker spaniela, basset hounda, chow chowa, shar-peia, samoyeda i husky syberyjskiego; u beagle i elkhoundów rozwija się natomiast jaskra z otwartego kąta, w której ciśnienie rośnie powoli. Przyczyną wtórnej jaskry bywa zapalenie błony naczyniowej, zwichnięcie soczewki lub nowotwór w oku. Celem leczenia jest szybkie obniżenie ciśnienia i zachowanie wzroku, a na początku stosuje się leki miejscowe i ogólne, a w niektórych przypadkach zabieg. Wersja dla właścicieli podkreśla, że większość psów z jaskrą wymaga długotrwałej kontroli, a czasem usunięcia ślepego, bolesnego oka.
Zaćma
Zaćma to zmętnienie soczewki lub jej torebki. Merck zaleca odróżniać ją od stwardnienia jądrowego, czyli prawidłowego zagęszczenia soczewki u starszych zwierząt. U psów zaćma występuje częściej niż u innych gatunków i bywa dziedziczna, ale rozwija się też po urazie, zapaleniu i w cukrzycy; w przypadku cukrzycy według Merck dotyczy ona ponad 85% chorych psów, niezależnie od wyrównania cukrzycy, i zwykle rozwija się szybko. Jedynym ostatecznym leczeniem jest chirurgiczne usunięcie soczewki: w dostępnych w źródle badaniach zabieg był skuteczny w 90-95% w pierwszych 1-2 latach. Najlepsze wyniki daje operacja przed pełnym dojrzeniem zaćmy.
Inne zmiany, które spotkasz
Merck opisuje także tzw. wiśniowe oko, czyli wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki. Wygląda jak czerwona, obrzęknięta masa przy dolnej powiece, częściej u młodych psów i niektórych ras (m.in. amerykański cocker spaniel, lhasa apso, beagle, pekińczyk, buldog angielski). Lekarz zwykle stara się zachować gruczoł, bo bierze udział w wytwarzaniu łez, a psy z wypadnięciem gruczołu wydają się częściej chorować później na suche oko, zwłaszcza po jego usunięciu. Nieprawidłowy kształt lub ułożenie powiek bywa jedną z przyczyn zapalenia spojówek i owrzodzeń rogówki, dlatego lekarz ocenia także powieki.
Poradnik ma charakter informacyjny. Rozpoznanie i leczenie chorób oczu ustala lekarz weterynarii po badaniu psa.
Źródła
- Acute Glaucoma in Small Animals - Merck Veterinary Manual, wersja zawodowa
- Glaucoma in Dogs - Merck Veterinary Manual, wersja dla właścicieli
- Disorders of the Cornea in Dogs - Merck Veterinary Manual, wersja dla właścicieli
- Disorders of the Nasal Cavity and Tear Ducts in Dogs - Merck Veterinary Manual, wersja dla właścicieli
- Disorders of the Conjunctiva in Dogs - Merck Veterinary Manual, wersja dla właścicieli
- Anti-inflammatory Agents in Animals - Merck Veterinary Manual, wersja zawodowa
- The Lens in Animals - Merck Veterinary Manual, wersja zawodowa