Polip czy guz w nosie u psa? Objawy, diagnostyka i leczenie

Opublikowano Aktualizacja 4 min czytania

Polip w jamie nosowej psa bywa zwiastunem nowotworu: w badaniu patologicznym 16% psów z nowotworem nosa miało też polipy. Nowotwory nosa u psów są niemal zawsze złośliwe, a objawy nie pozwalają ich pewnie odróżnić od przewlekłego zapalenia, które w endoskopii bywa podobne do guza. Rozstrzyga dopiero tomografia komputerowa i badanie histopatologiczne wycinka.

Polip u psa, polip u kota

Większość informacji o polipach, które krążą w internecie, dotyczy kotów. U kotów polipy zapalne są najczęstszą nienowotworową zmianą ucha i nosogardła: wyrastają zwykle z ucha środkowego i przez trąbkę słuchową wchodzą do nosogardła. Są łagodne, usuwa się je chirurgicznie, a pozostawiona szypuła sprzyja odrostowi. U psów polipy ucha i nosogardła opisuje się jako rzadkie, dlatego przed planowaniem zabiegu lekarz potrzebuje rozpoznania z badania histopatologicznego.

Polipy w samej jamie nosowej psa często współistnieją z nowotworem. W badaniu Tarrant i wsp. (2019) na 321 psów z nowotworem jamy nosowej 16% miało równocześnie polipy, prawie zawsze przy raku. Spośród 25 psów, u których najpierw rozpoznano polip i powtórzono biopsję, u 9 druga biopsja wykazała nowotwór złośliwy. Autorzy zalecają więc ponowną biopsję u psa z rozpoznanym polipem nosa.

Co jeszcze daje podobne objawy

Przewlekły katar, kichanie i chrapliwy oddech mają u psa kilka możliwych przyczyn. Merck Veterinary Manual wymienia:

  • nowotwory nosa i zatok - stanowią 1–2% wszystkich nowotworów psa, częściej u samców, średni wiek w chwili rozpoznania to 9,5–10 lat; ponad 60% to raki, najczęściej gruczolakorak; częściej chorują rasy o długim i średnim pysku niż krótkopyskie;
  • przewlekłe zapalenie nosa, m.in. limfocytarno-plazmocytarne, którego przyczyny często nie udaje się ustalić;
  • grzybicę nosa, u psów często kropidlakową (aspergilozę);
  • ciało obce, zwykle nagły wyciek z jednej dziurki i trącanie nosa łapą;
  • ropień korzenia zęba w szczęce, który szerzy się w górę do jamy nosowej lub zatoki;
  • pasożyty i urazy.

Objawy, na które warto patrzeć

Najczęstszym objawem guza nosa jest przewlekły wyciek: śluzowy, ropny albo podbarwiony krwią. Na początku zwykle płynie z jednej dziurki, później często z obu. Mogą dołączyć napadowe kichanie, krwawienie z nosa i głośny, chrapliwy oddech. Gdy guz niszczy kości i tkanki, pojawia się zniekształcenie pyska lub okolicy nosa, a gdy wrasta za gałkę oczną - wytrzeszcz oka. Zablokowany przewód nosowo-łzowy powoduje łzawienie. W zaawansowanej chorobie, gdy guz wrasta do jamy czaszki, mogą wystąpić dezorientacja, ślepota i drgawki.

Merck zwraca uwagę na ważny sygnał: wyciek, który zaczyna się jako jednostronny, a potem obejmuje obie strony, albo zmienia się ze śluzowego lub ropnego na krwisty, sugeruje nowotwór lub grzybicę. W badaniu 54 psów z przewlekłą chorobą nosa (Uniwersytet w Bolonii) jednostronny wyciek występował istotnie częściej u psów z nowotworem niż u psów z zapaleniem. Sam objaw nie przesądza jednak o rozpoznaniu, bo przewlekłe zapalenie też bywa jednostronne.

Diagnostyka

Lekarz zaczyna od wywiadu i badania, a następnie wyklucza inne przyczyny wycieku i kichania. Według Merck tomografia komputerowa jest w przewlekłych chorobach nosa znacznie lepsza od zwykłego zdjęcia rentgenowskiego: pokazuje zasięg zmiany i niszczenie kości. Ostateczne rozpoznanie daje biopsja: pobrana pod kontrolą obrazu z tomografii albo podczas rynoskopii, czyli oglądania wnętrza nosa endoskopem w znieczuleniu ogólnym. Badanie z Bolonii pokazało, że w endoskopii zgrubiała, zapalnie zmieniona śluzówka może wyglądać jak guz (7 takich psów na 54), dlatego decyduje wynik histopatologii, a nie sam wygląd zmiany.

Leczenie i rokowanie

Leczenie zależy od rozpoznania. Polip usuwa się zabiegowo, a wycinek trafia do badania histopatologicznego, bo u psa za rozpoznaniem polipa może kryć się nowotwór. Przy nowotworze nosa leczeniem z wyboru u psa z gruczolakorakiem jest radioterapia. Przy innych typach guzów stosuje się, zależnie od rodzaju i zasięgu, zabieg chirurgiczny, chemioterapię, radioterapię albo ich połączenie, a rokowanie jest lepsze przy wczesnym rozpoznaniu. Nowotwory nosa rosną głównie miejscowo i rzadko dają przerzuty, zwykle późno, do węzłów chłonnych, płuc lub mózgu. Bez leczenia psy przeżywają zwykle 3–5 miesięcy od rozpoznania.

Grzybicę nosa leczy się lekami przeciwgrzybiczymi dobranymi po ustaleniu, jaki grzyb ją wywołał (przy aspergilozie u psa zwykle miejscowo, wlewem do jamy nosowej), a wtórne zakażenie bakteryjne - antybiotykiem dobranym do posiewu. Leki, ich rodzaj i dawkę dobiera lekarz weterynarii. Krople obkurczające śluzówkę dają tylko chwilową ulgę i nie leczą przyczyny.

Źródła