Temperatura u psa: norma, pomiar i kiedy to gorączka

Opublikowano 6 min czytania

Prawidłowa temperatura dorosłego psa mierzona w odbycie wynosi według Merck Veterinary Manual 37,5–39,2 °C, czyli wyraźnie więcej niż u człowieka. Wynik powyżej ok. 39,2 °C oznacza podwyższoną temperaturę, ale nie zawsze gorączkę: ciało może też przegrzać się od upału lub wysiłku. Jedynym wiarygodnym sposobem sprawdzenia jest termometr, a nie dotyk nosa czy czoła.

Normy temperatury u psa

Poniższe zakresy dotyczą pomiaru w odbycie. Dla dorosłego psa podaje je tabela referencyjna Merck Veterinary Manual, dla szczeniąt w pierwszym miesiącu życia rozdział Merck o opiece nad noworodkami psów i kotów.

Wiek psaPrawidłowa temperatura w odbycie
Szczenię, 1. tydzień życia35–37,2 °C
Szczenię, 2.–3. tydzień36,1–37,8 °C
Szczenię, 4. tydzień37,2–38,3 °C
Pies dorosły37,5–39,2 °C

Szczenięta i kocięta do 4. tygodnia życia nie mają jeszcze sprawnych mechanizmów regulacji temperatury, więc otoczenie musi być na tyle ciepłe, by temperatura ciała nie spadała poniżej 36 °C. Wychłodzenie u tak młodego szczenięcia osłabia odporność, ssanie i trawienie, a zmarznięte szczenię trzeba ogrzewać powoli.

U dorosłych psów źródła podają nieco inne granice (PetMD na przykład od ok. 37,2 °C), a temperatura zmienia się w ciągu dnia. Rośnie przy podnieceniu, stresie, wysiłku oraz w ciepłej i wilgotnej pogodzie. Pies, który przed badaniem szczekał i dyszał w poczekalni, może mieć ok. 39,2 °C i nie być chory. Dlatego PetMD radzi poznać normę własnego psa: zmierzyć ją kilka razy, np. po przebudzeniu, po zabawie i w czasie odpoczynku. Weterynarz AKC zaleca też używanie za każdym razem tego samego termometru.

Jak zmierzyć psu temperaturę krok po kroku

Według PetMD najdokładniejszy jest pomiar w odbycie. Najlepiej sprawdza się termometr cyfrowy, bo daje wynik szybko. Może to być zwykły termometr dla ludzi, ale opisz go i trzymaj osobno od domowego.

  • Poproś drugą osobę, żeby przytrzymała psa. Większość psów jest zaskoczona pomiarem i może się odwrócić i ugryźć. Weterynarz cytowany przez AKC radzi trzymać psa blisko siebie, z głową między ramieniem a przedramieniem, a drugą ręką podeprzeć brzuch, żeby pies nie usiadł.
  • Posmaruj końcówkę termometru środkiem nawilżającym. Nie jest to konieczne, ale zmniejsza dyskomfort. Jeśli nie masz żelu wodnego, PetMD wymienia wazelinę lub olej kokosowy. Można też użyć jednorazowych osłonek na termometr.
  • Unieś ogon i wsuń końcówkę termometru do odbytu na ok. 2,5 cm.
  • Wyjmij termometr, gdy zapiszczy (cyfrowy), i odczytaj wynik. Przeczytaj wcześniej instrukcję, bo niektóre termometry trzeba przygotować przed pomiarem.

Nie wkładaj termometru do pyska. Pies może ugryźć termometr albo palce. AKC odradza też termometry szklane z rtęcią: przy szarpnięciu mogą pęknąć lub zostać wciągnięte do odbytu, a rtęć jest toksyczna.

Termometr do ucha, czoła i pomiar pod pachą

Tu źródła się różnią. PetMD ocenia termometry do ucha, czoła i innych miejsc jako znacznie mniej wiarygodne od pomiaru w odbycie, a przy gorączce różnica jednego stopnia ma znaczenie. Termometry na czoło są zwykle niedokładne, bo czoło psa pokrywa sierść. Weterynarz cytowany przez AKC wybiera natomiast w pierwszej kolejności termometr douszny przeznaczony dla psów, pod warunkiem że wsunie się go głęboko w przewód słuchowy. Przyłożony tylko do zewnętrznej części ucha nie pokazuje temperatury wewnątrz ciała. Pomiar pod pachą ta sama lekarka uznaje za odległą, trzecią opcję.

Praktyczny wniosek: jeśli wynik z ucha lub czoła jest niepokojący albo nie pasuje do zachowania psa, powtórz pomiar w odbycie.

Dlaczego suchy i ciepły nos niczego nie dowodzi

Według PetMD temperatura i wilgotność nosa nie mówią, czy pies jest chory. Na ciepło nosa, końcówek uszu i czoła wpływa pogoda i otoczenie, a dotyk czoła, który pomaga u ludzi, u psa nic nie wnosi. Psia temperatura jest z natury wyższa od ludzkiej, więc gorączki nie wyczujesz dłonią na skórze.

Gorączka czy przegrzanie

Temperaturę ciała ustawia podwzgórze, które działa jak termostat. Przy prawdziwej gorączce organizm sam przestawia ten termostat wyżej. Merck Veterinary Manual wymienia jako przyczyny gorączki infekcje, stany zapalne, choroby immunologiczne i nowotwory. Większość pacjentów z gorączką ma 39,5–41,1 °C. Często gorączka mija sama albo po leczeniu (np. antybiotykiem), ale gdy utrzymuje się lub wraca bez wyjaśnienia, lekarz prowadzi szerszą diagnostykę.

Przegrzanie (hipertermia bez gorączki) to coś innego: termostat nie jest przestawiony, a ciepło gromadzi się szybciej, niż organizm je oddaje. Merck wymienia tu udar cieplny, napad drgawek i złośliwą hipertermię, a PetMD także przegrzanie i nadmierny wysiłek. Według Merck temperatura może wtedy dojść do 41,1 °C i więcej. Psy ras krótkopyskich przegrzewają się szczególnie szybko, na co zwraca uwagę weterynarz cytowany przez AKC.

Rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Przy przegrzaniu psa trzeba schładzać. Przy prawdziwej gorączce kąpiele chłodzące działają wbrew mechanizmom organizmu, a sama gorączka prawdopodobnie ma też korzystne działanie w infekcjach. Merck zaznacza jednak, że gorączka prowadzi do utraty apetytu i energii oraz odwodnienia, a lekarz może zastosować dożylne płyny lub leki obniżające gorączkę. Dlatego o tym, czy i jak ją obniżać, decyduje lekarz, a nie opiekun na własną rękę.

Jak schładzać przegrzanego psa

Jeśli temperatura wzrosła po przebywaniu w upale, PetMD zaleca natychmiastową pomoc weterynaryjną, bo przegrzanie może doprowadzić do niewydolności wielu narządów i śmierci. Zanim dotrzesz do lecznicy:

  • schładzaj psa chłodną kąpielą, mokrymi zimnymi ręcznikami lub ściereczkami (zwłaszcza tam, gdzie sierść jest rzadka) i wentylatorem,
  • podawaj często małe ilości chłodnej wody, ale nie zmuszaj psa do picia,
  • nie używaj lodu ani kąpieli w lodowatej wodzie: według weterynarza cytowanego przez AKC lód obkurcza naczynia krwionośne i może pogorszyć sytuację,
  • w drodze do lecznicy przykryj psa chłodnymi ręcznikami lub skieruj na niego nawiew.

Czego nie robić: ludzkie leki przeciwgorączkowe

Nie podawaj psu żadnych ludzkich leków przeciwgorączkowych ani przeciwbólowych bez wyraźnego polecenia lekarza weterynarii. PetMD ostrzega, że mogą one powodować owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, niewydolność wątroby lub nerek, a nawet śmierć. Według Merck Veterinary Manual:

  • ibuprofen ma u psów wąski margines bezpieczeństwa i nie jest już u nich zalecany; najczęstsze skutki zatrucia to podrażnienie, owrzodzenia i krwawienie z przewodu pokarmowego oraz uszkodzenie nerek, a przy dużych ilościach także drgawki i śpiączka,
  • paracetamol (acetaminofen) uszkadza u psów przede wszystkim wątrobę, może też zaburzać zdolność krwi do przenoszenia tlenu (methemoglobinemia) i wywołać suche zapalenie rogówki i spojówki,
  • naproksen utrzymuje się w organizmie psa bardzo długo, a zatrucia nim u psów są opisywane.

Rokowanie przy zatruciu paracetamolem zależy od zjedzonej ilości i od tego, jak szybko zacznie się leczenie, więc jeśli pies połknął ludzki lek, od razu dzwoń do lecznicy. Lekarz może w uzasadnionych przypadkach zastosować leki obniżające gorączkę przeznaczone dla zwierząt, ale wybór leku i dawkę dobiera lekarz weterynarii.

Źródła