Zapalenie trzustki u psa: objawy, leczenie i dieta

Opublikowano 4 min czytania

Zapalenie trzustki u psa to stan zapalny narządu, który wytwarza enzymy trawienne i insulinę. Najczęściej objawia się utratą apetytu, wymiotami, bólem brzucha, osłabieniem i biegunką, a rozpoznanie wymaga badań u lekarza weterynarii. Łagodne przypadki rokują dobrze, ciężkie wymagają hospitalizacji i rokowanie jest ostrożne.

Objawy zapalenia trzustki u psa

W ciężkich przypadkach najczęściej opisuje się brak apetytu, wymioty, osłabienie, ból brzucha, odwodnienie i biegunkę. Ból bywa niedoceniany. Podręcznik Merck Veterinary Manual wskazuje jako jego sygnał tzw. pozycję modlitewną (przednie łapy na podłodze, tylna część ciała uniesiona), a AKC wymienia także garbienie grzbietu. Łagodniejsze przypadki mogą przebiegać bez wyraźnych objawów albo z niespecyficznymi, takimi jak apatia czy mniejszy apetyt.

Przyczyny i czynniki ryzyka

W większości przypadków nie udaje się ustalić jednej przyczyny. Za częsty czynnik ryzyka uważa się podjadanie z kosza na śmieci oraz duże ilości resztek ze stołu. AKC podaje, że u niektórych psów wystarczy jedna duża porcja tłustego jedzenia. Źródła wymieniają ponadto:

  • bardzo wysoki poziom trójglicerydów we krwi, nadczynność kory nadnerczy (zespół Cushinga), otyłość, niedoczynność tarczycy i cukrzycę;
  • ciężki uraz tępy (np. po wypadku drogowym) i operację, przy czym większość przypadków po operacji wiąże się obecnie ze spadkiem ukrwienia trzustki w czasie znieczulenia, a nie z samym zabiegiem;
  • niektóre leki, o których ryzyku decyduje lekarz prowadzący - nie odstawiaj ich sam;
  • predyspozycję rasową: u sznaucerów miniaturowych choroba jest opisywana wyraźnie częściej, podobnie jak u yorków, cocker spanieli, jamników, pudli i psów zaprzęgowych.

Jak lekarz rozpoznaje zapalenie trzustki

Merck podkreśla, że żadnego badania nie należy traktować w oderwaniu od reszty. Lekarz łączy wywiad (np. zjedzone tłuste resztki, wymioty, ból), badanie kliniczne, USG jamy brzusznej i oznaczenie lipazy trzustkowej we krwi, które jest najbardziej swoistym testem. Ujemny szybki test przyklinikowy czyni zapalenie trzustki bardzo mało prawdopodobnym, a dodatni zwykle potwierdza się badaniem ilościowym. Zwykła morfologia i biochemia mogą sugerować stan zapalny, ale nie są dla zapalenia trzustki swoiste; głównie odzwierciedlają powikłania lub choroby współistniejące i pomagają wykluczyć inne rozpoznania.

Leczenie

Leczenie jest głównie wspomagające. Obejmuje płyny dożylne u ciężko chorych psów, leki przeciwbólowe (ból zakłada się z góry) oraz leki przeciwwymiotne. Lekarz dobiera substancje i dawki. Antybiotyki nie są rutynowo stosowane - Merck opisuje ich wartość w zapaleniu trzustki jako wątpliwą. Łagodne przypadki bywają prowadzone z odpoczynkiem, lekiem przeciwwymiotnym i dietą niskotłuszczową, ciężkie wymagają hospitalizacji.

Zmieniło się podejście do głodzenia. Dawniej zalecano kilkudniową przerwę w jedzeniu, dziś według AKC wielu psom pomaga wcześniejsze żywienie, gdy tylko wymioty są opanowane. Merck zaleca wstrzymanie karmienia tylko wtedy, gdy pies mimo leczenia wymiotuje często i gwałtownie. Nie decyduj o głodzeniu psa samodzielnie.

Dieta po zapaleniu trzustki

Dieta niskotłuszczowa jest według Merck kluczowa dla powodzenia leczenia. Dla lekarzy wzorcem jest karma o zawartości poniżej 20 g tłuszczu na 1000 kcal. AKC wymienia w postępowaniu długoterminowym: dietę niskotłuszczową, całkowity brak resztek ze stołu oraz mniejsze, ale częstsze posiłki. Część psów może wymagać weterynaryjnej karmy niskotłuszczowej do końca życia. Uważaj na przysmaki - jeden tłusty smakołyk może wywołać kolejny napad, nawet jeśli poprzedni miał inną przyczynę. Rodzaj karmy i ewentualne suplementy (np. olej rybi, enzymy trawienne) ustal z lekarzem.

Rokowanie i powikłania

Łagodne zapalenie ma dobre rokowanie. AKC podaje, że w lekkiej postaci poprawa może nastąpić w ciągu kilku dni, a ciężka może oznaczać hospitalizację i tygodnie dalszego postępowania. Według Merck rokowanie w ciężkich przypadkach jest niepewne, a złe przy niewydolności narządów. Choroba może nawracać, zwłaszcza gdy czynniki ryzyka nie zostaną usunięte.

Powikłania przewlekłego zapalenia obejmują niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki (objawy: nadmierny apetyt, chudnięcie, jasne, luźne i obfite stolce) oraz cukrzycę. Dlatego pies po przebytym zapaleniu wymaga kontroli. Merck zwraca też uwagę na ropnie i torbiele rzekome jako możliwe powikłania.

Źródła