Bravecto dla psa: jak działa i na co uważać

Bravecto to lek weterynaryjny z fluralanerem, substancją z grupy izoksazolin, wydawany w Unii Europejskiej na receptę weterynaryjną (Unijna Baza Produktów Weterynaryjnych). Dla psów jest dostępny jako tabletka do żucia i jako roztwór do nakrapiania; według archiwalnej wersji unijnej charakterystyki produktu (kopia zapisana w 2022 r.) obie formy zabijają pchły i większość kleszczy przez 12 tygodni. Czy podać go psu, w jakiej formie i w jakiej dawce, decyduje lekarz weterynarii.

Jak działa i czego nie załatwia
Merck Veterinary Manual podaje, że tabletka z fluralanerem została zatwierdzona przez FDA w 2014 r. i w badaniu terenowym pojedyncza dawka dawała co najmniej 12 tygodni ochrony przed pchłami i kleszczami.
Charakterystyka produktu zaznacza, że pchły i kleszcze muszą się przyczepić i zacząć żerować, żeby zetknąć się z substancją, dlatego ryzyka przeniesienia chorób przenoszonych przez pasożyty nie da się całkowicie wykluczyć. Czas do zadziałania podany w charakterystyce to do 8 godzin od przyczepienia dla pcheł (C. felis) i do 12 godzin dla kleszcza Ixodes ricinus; dla tabletki charakterystyka podaje też do 48 godzin dla Dermacentor reticulatus. Przez ten czas kleszcz może więc jeszcze żerować na psie.
Formy dla psów i czas ochrony
Dane w tym i następnych rozdziałach pochodzą z archiwalnej kopii charakterystyki zapisanej 16 maja 2022 r. Unijna Baza Produktów Weterynaryjnych wskazuje nowszą publikację dokumentów tego produktu (06-07-2026), której treści nie porównywano, więc zapisy mogły się zmienić; rozstrzyga zawsze aktualna ulotka dołączona do opakowania. Według tej wersji:
- tabletka do żucia: pchły (Ctenocephalides felis) i kleszcze Ixodes ricinus, Dermacentor reticulatus oraz D. variabilis przez 12 tygodni, a kleszcz Rhipicephalus sanguineus (kleszcz psi brunatny) przez 8 tygodni;
- roztwór do nakrapiania: pchły (C. felis i C. canis) oraz kleszcze I. ricinus, R. sanguineus i D. reticulatus przez 12 tygodni.
Obie formy mają też wskazanie do leczenia nużycy wywołanej przez Demodex canis i świerzbu (Sarcoptes scabiei var. canis) oraz do stosowania w leczeniu alergicznego pchlego zapalenia skóry. Tabletka ma dodatkowo wskazanie do zmniejszenia ryzyka zakażenia Babesia canis canis przenoszoną przez D. reticulatus przez okres do 12 tygodni; charakterystyka zaznacza, że efekt jest pośredni, bo wynika z zabijania kleszcza.
Przeciwwskazania i ostrożność
- Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na fluralaner lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
- Z braku danych leku nie stosuje się u szczeniąt młodszych niż 8 tygodni ani u psów ważących mniej niż 2 kg.
- Nie podaje się go w odstępach krótszych niż 8 tygodni, bo bezpieczeństwo krótszych odstępów nie było badane.
- Przy tabletkach charakterystyka zaleca ostrożność u psów z rozpoznaną padaczką.
- Fluralaner silnie wiąże się z białkami osocza i teoretycznie może konkurować z innymi lekami o tej właściwości, np. niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi czy warfaryną. W badaniu laboratoryjnym z karprofenem i warfaryną wiązanie białkowe się nie zmniejszyło, ale lekarz powinien znać wszystkie leki, które pies przyjmuje.
- Charakterystyka stwierdza, że bezpieczeństwo u psów hodowlanych, ciężarnych i karmiących zostało wykazane.
Działania niepożądane i ostrzeżenie FDA
W badaniach klinicznych po tabletkach u 1,6% psów obserwowano łagodne i przemijające objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunkę, wymioty, brak apetytu i ślinienie. Bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 psów, w zgłoszeniach spontanicznych) opisywano letarg, drżenia mięśni, niezborność ruchów (ataksję) i drgawki. Po nakropieniu u 1,2% psów pojawiało się zaczerwienienie lub wyłysienie w miejscu podania, a bardzo rzadko wymioty, letarg i brak apetytu.
Merck Veterinary Manual odnotowuje, że we wrześniu 2018 r. amerykańska FDA ostrzegła właścicieli i lekarzy weterynarii przed możliwymi objawami neurologicznymi (drżenia mięśni, ataksja, drgawki) u części psów leczonych izoksazolinami, do których należy fluralaner. Informację o ostrzeżeniu FDA podajemy za Merck, nie z samej strony FDA. Jeśli pies kiedykolwiek miał napad drgawek, lekarz musi o tym wiedzieć przed wyborem preparatu.
Podawanie i bezpieczeństwo domowników
- Tabletki: podczas podawania nie jeść, nie pić i nie palić, a potem dokładnie umyć ręce wodą z mydłem. Lek trzyma się w oryginalnym opakowaniu, poza zasięgiem dzieci; zgłaszano reakcje nadwrażliwości u ludzi.
- Roztwór do nakrapiania: według charakterystyki trzeba używać jednorazowych rękawiczek dołączonych do produktu, uważać na oczy psa i nie nakładać preparatu na zmienioną chorobowo skórę. Przez 3 dni po zabiegu nie wolno kąpać psa ani pozwalać mu pływać. Preparat wiąże się ze skórą i powierzchniami; po kontakcie opisywano wysypkę, mrowienie lub drętwienie. Miejsca nakropienia nie należy dotykać, także przytulając psa czy śpiąc z nim, dopóki nie przestanie być widoczne; schnięcie trwa do 48 godzin, a ślad bywa widoczny dłużej. Produkt drażni oczy, jest szkodliwy po połknięciu i łatwopalny. Jest przeznaczony wyłącznie na skórę i nie wolno go podawać doustnie.
Źródła
- Bravecto: EPAR - Product Information, charakterystyka produktu (kopia archiwalna zapisana 16-05-2022) - European Medicines Agency
- Bravecto 500 mg - Chewable tablet, status prawny wydawania - Unijna Baza Produktów Weterynaryjnych (UPD)
- Isoxazoline Toxicosis in Animals - Merck Veterinary Manual
- Blood Parasites of Dogs - Merck Veterinary Manual