Czarci pazur dla psa na stawy - co mówią badania

Czarci pazur (Harpagophytum procumbens) to afrykańska roślina, której korzeń stosuje się tradycyjnie przy bólach stawów u ludzi. U psów nie ma wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby jego skuteczność, a ustalonej dawki dla psa nie podają sprawdzone źródła. Przy zwyrodnieniu stawów podstawą jest diagnoza i leczenie zalecone przez lekarza weterynarii.
Co to za roślina
Czarci pazur rośnie w południowej Afryce, a w lecznictwie wykorzystuje się jego korzeń. Z przeglądu z 2021 roku w czasopiśmie Pharmaceuticals wynika, że głównym związkiem kojarzonym z działaniem rośliny jest harpagozyd, ale autorzy zaznaczają, że nie wykazano jeszcze, czy jest on jedyną substancją czynną. Europejska Agencja Leków (EMA) opisuje preparaty z korzenia jako tradycyjny produkt ziołowy stosowany u dorosłych ludzi w łagodnym bólu stawów, wyłącznie na podstawie długotrwałego stosowania. Ta monografia dotyczy ludzi, nie psów.
Co wiadomo o skuteczności u psów
Autorzy przeglądu z 2021 roku piszą wprost, że wiarygodnych danych klinicznych potwierdzających skuteczność czarciego pazura w zastosowaniach weterynaryjnych wyraźnie brakuje. Jedyne badanie na psach, które opisują, to randomizowana próba Moreau i wsp. z 2014 roku (Research in Veterinary Science). Wzięło w nim udział 32 psy z naturalnie występującą chorobą zwyrodnieniową stawów, po 16 w grupie leczonej i kontrolnej, przez 8 tygodni.
Psy nie dostawały jednak samego czarciego pazura, tylko mieszankę ziołową, w której był jednym ze składników. W grupie leczonej szczytowa siła pionowa nacisku łapy na podłoże (miara obciążania kończyny) była po 4 i po 8 tygodniach wyższa niż na początku badania, a po 8 tygodniach zmiana była większa niż w grupie kontrolnej; do analizy weszło 13 i 14 psów. Natomiast ocena właścicieli (miara niepełnosprawności ocenianej przez opiekuna) nie zmieniła się istotnie statystycznie. Wynik dotyczy więc całej mieszanki i nie pozwala przypisać efektu czarciemu pazurowi. To nie jest dowód skuteczności czarciego pazura.
Dawkowanie
W sprawdzonych źródłach nie ma dawki czarciego pazura ustalonej dla psów. Dawki z monografii EMA dotyczą dorosłych ludzi i nie wolno ich przeliczać na psa. Jeśli lekarz weterynarii uzna, że warto spróbować, dawkę, postać preparatu i czas podawania dobiera on sam, z uwzględnieniem masy psa i chorób współistniejących.
Przeciwwskazania i działania niepożądane
Poniższe informacje pochodzą z badań i zaleceń dla ludzi i nie wiadomo, w jakim stopniu przenoszą się na psy:
- monografia EMA wymienia jako przeciwwskazania nadwrażliwość na substancję i czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy; osoby z kamicą żółciową mają skonsultować się z lekarzem;
- w ciąży i podczas laktacji stosowania nie zaleca się z powodu braku danych o bezpieczeństwie;
- według przeglądu z 2021 roku najczęstsze działania niepożądane w badaniach klinicznych były łagodne: nudności, ból brzucha, biegunka, bóle głowy oraz reakcje skórne;
- wpływ na działanie leków przeciwzakrzepowych opisywano, ale dowody są niejednoznaczne, a przegląd uznaje taką interakcję za hipotetyczną.
Skoro pies przyjmuje leki, informacja o każdym suplemencie ziołowym powinna trafić do lekarza przed jego podaniem.
Co zaleca się przy zwyrodnieniu stawów u psa
Według Merck Veterinary Manual (wersja dla właścicieli) objawy choroby zwyrodnieniowej stawów to kulawizna, obrzęk stawu, zanik mięśni i zgrubienie błony stawowej. Leczenie zachowawcze obejmuje redukcję masy ciała, jeśli jest potrzebna, ruch na miękkim podłożu i ciepłe okłady, a także leki przeciwzapalne przepisane przez lekarza. Podręcznik zaznacza, że długotrwałe stosowanie takich leków u psów może powodować problemy żołądkowo-jelitowe, dlatego lekarz dobiera lek do objawów, wieku i stanu zdrowia psa. Możliwe jest także leczenie operacyjne, a rokowanie zależy od miejsca i nasilenia zmian.
Źródła
- From Bush Medicine to Modern Phytopharmaceutical: A Bibliographic Review of Devil’s Claw (Harpagophytum spp.) - Pharmaceuticals 2021, PMC
- A medicinal herb-based natural health product improves the condition of a canine natural osteoarthritis model: a randomized placebo-controlled trial - Research in Veterinary Science 2014, PubMed
- European Union herbal monograph on Harpagophytum procumbens and/or H. zeyheri, radix - Europejska Agencja Leków (EMA)
- Osteoarthritis (Degenerative Joint Disease) - Dog Owners - Merck Veterinary Manual