Wymioty u psa: przyczyny i kiedy jechać do weterynarza

Opublikowano 6 min czytania

Wymioty to gwałtowne wyrzucanie zawartości żołądka i górnej części jelita cienkiego, zwykle poprzedzone nudnościami, ślinieniem i odruchami wymiotnymi. Zwracanie (regurgitacja) to co innego: odbywa się biernie, bez wysiłku mięśni brzucha. Według American Kennel Club pojedynczy epizod u psa, który poza tym zachowuje się normalnie, zwykle nie jest nagłym przypadkiem, ale wymioty powtarzające się, z krwią albo z apatią wymagają kontaktu z lekarzem weterynarii.

Wymioty czy zwracanie

Podręcznik MSD Veterinary Manual opisuje wymioty jako czynny proces, który poprzedzają nudności, ślinienie, odruchy wymiotne i skurcze mięśni brzucha i przepony. Przy regurgitacji nie ma tych zapowiedzi, a wyrzucona treść jest zwykle niestrawiona i bywa walcowata, bo przybiera kształt przełyku. Częściej towarzyszą jej kaszel lub trudności w oddychaniu. Cornell Riney Canine Health Center dodaje, że zwracanie następuje bez ostrzeżenia i może wskazywać na problem z przełykiem. Warto więc zauważyć, czy pies najpierw się męczył, czy treść po prostu wypłynęła, bo to pierwsza informacja dla lekarza.

Najczęstsze przyczyny wymiotów

Merck Veterinary Manual wymienia w przypadku nagłych wymiotów cztery grupy przyczyn:

  • zjedzenie czegoś nieodpowiedniego: ciała obcego, nowego albo zepsutego pokarmu;
  • leki i trucizny: antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, kortykosteroidy, rośliny i substancje chemiczne;
  • choroby ogólnoustrojowe, na przykład zapalenie trzustki, zaburzenia związane z niewydolnością nerek albo niedoczynność nadnerczy;
  • pasożyty i wirusy, w tym parwowiroza.

Podręcznik MSD podaje szerzej: choroby układu pokarmowego, niewydolność nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, choroby układu nerwowego oraz połknięcie substancji drażniących i trucizn. Ta sama lista pokazuje, że wymioty są objawem, a nie chorobą, i że przyczyn może być wiele.

Co mówi wygląd wymiocin

Według AKC, które powołuje się na lekarkę weterynarii Rebeccę Greenstein, żółte lub zielone wymiociny to często żółć, związana zwykle z pustym żołądkiem, choć może towarzyszyć też różnym chorobom przewodu pokarmowego. Niestrawiony pokarm może oznaczać zbyt szybkie jedzenie albo kłopot z opuszczaniem żołądka przez treść. Za sygnał alarmowy uznano jasnoczerwoną krew, a także treść przypominającą fusy z kawy, czyli strawioną krew. Obecność ciała obcego w wymiocinach to według AKC możliwy znak niedrożności przewodu pokarmowego. Merck dodaje, że wymiociny mogą zawierać żółć, pokarm, pianę lub krew albo ślady połkniętej substancji.

Te obserwacje służą opisaniu sprawy lekarzowi, nie stawianiu diagnozy w domu. AKC radzi podać mu liczbę epizodów, wiek i wagę psa, podejrzenie połknięcia ciała obcego lub trucizny, przyjmowane leki i to, co już zrobiono w domu.

Ostre i przewlekłe wymioty

Podręcznik MSD nazywa ostrymi wymioty trwające krócej niż 3-4 dni, bez innych objawów. Dokładniejszego badania wymagają według niego wymioty długotrwałe, występujące częściej niż raz czy dwa razy dziennie albo połączone z krwią, bólem brzucha, przygnębieniem, odwodnieniem, osłabieniem, gorączką lub chudnięciem. Cornell zwraca uwagę, że nawet wymioty raz w tygodniu mogą świadczyć o chorobie.

Merck wskazuje, kiedy szukać konkretnej przyczyny: gdy pies mógł mieć dostęp do ciał obcych lub toksyn, gdy objawy nie ustępują w ciągu 2 dni od rozpoczęcia leczenia, gdy występują krwawe wymioty lub czarny, smolisty kał, gdy zwierzę jest ogólnie chore albo lekarz wyczuwa zmiany przy badaniu brzucha. Badania mogą obejmować krew, mocz, kał, zdjęcia rentgenowskie, USG, a w przewlekłych przypadkach endoskopię z pobraniem wycinków.

Co wolno zrobić w domu

Domowe postępowanie dotyczy tylko łagodnego przypadku. AKC ogranicza je do sytuacji, gdy pies zwymiotował raz lub dwa razy i poza tym zachowuje się normalnie, a nie stosuje go przy biegunce, apatii ani suchych odruchach wymiotnych.

Zalecenia co do przerwy w karmieniu różnią się między źródłami, więc nie ma jednej liczby godzin. AKC (Greenstein) proponuje wstrzymanie pokarmu i wody na 1-2 godziny, potem małą ilość wody, a po kilku godzinach normalnego zachowania małą porcję lekkostrawnego jedzenia, na przykład gotowanej piersi z kurczaka bez skóry. Cornell przy pojedynczym epizodzie opisuje 12 godzin bez jedzenia, ale z dostępem do wody, a potem dwa dni ryżu z gotowanym kurczakiem. Podręcznik MSD mówi o wstrzymaniu pokarmu i ograniczeniu wody na 24 godziny jako o postępowaniu prowadzonym przez lekarza i ostrzega, że wody nie należy odbierać, jeśli pies nie dostaje płynów dożylnie. Gdy wymioty ustaną, można podać łyżeczkę łatwostrawnego pokarmu, a przy braku kolejnych wymiotów stopniowo wracać do jedzenia. Merck opisuje powrót do zwykłej diety w ciągu 3-5 dni, przy małych, częstych posiłkach.

Żadne z pobranych źródeł nie podaje bezpiecznego czasu głodzenia dla szczeniąt, psów małych ani chorych. AKC zaznacza tylko, że szczenię wymiotujące po raz pierwszy wymaga obserwacji i może szybko się pogorszyć. W takich przypadkach o głodówce decyduje lekarz weterynarii, więc nie głodź szczenięcia ani małego psa na własną rękę i nie odbieraj mu wody. Podane wyżej godziny dotyczą jednego łagodnego epizodu u psa, który poza tym zachowuje się normalnie, a źródła nie precyzują jego wieku ani wielkości.

Cornell wspomina, że przy niepowodzeniu domowego postępowania lekarz może zalecić leki przeciwwymiotne i osłonowe na żołądek, takie jak famotydyna, maropitant lub ondansetron. To leki do stosowania pod kontrolą lekarza, który dobiera dawkę i sprawdza, czy nie ma niedrożności. Nie podawaj ich psu na własną rękę.

Odwodnienie

Według Greenstein pies, który wymiotuje wielokrotnie, traci płyny i elektrolity, a pies z nudnościami nie zawsze potrafi pić tyle, żeby je uzupełnić. Cornell ostrzega, że przedłużające się wymioty zaburzają równowagę elektrolitową i mogą prowadzić do groźnego odwodnienia. AKC wymienia jako objawy suchy nos, dyszenie, gęstą ślinę, brak energii, suche lub lepkie dziąsła i utratę apetytu. Dr Jeff Grognet opisuje dwa proste sprawdziany: dziąsła powinny być wilgotne i śliskie, a fałd skóry uniesiony na łopatce ma od razu się wygładzić. Wolniejszy powrót świadczy o gorszym nawodnieniu. Podejrzenie odwodnienia to powód do pilnej wizyty, bo ciężkie przypadki wymagają płynów dożylnych.

Źródła